İSTANBUL – Cumartesi Anneleri/İnsanları, gözaltında kaybedilen yakınlarının akıbetini sormak ve sorumluların yargılanmasını talep etmek amacıyla sürdürdükleri eylemlerinin 1127. haftasında Galatasaray Meydanı’nda bir araya geldi. Kayıplarının fotoğraflarını ve karanfiller taşıyan aileler, bu haftaki buluşmada Dargeçit’te gözaltında kaybedilen 7 kişi ile uzman çavuş Bilal Batırır’ın dosyasını gündeme taşıdı.
Basın açıklamasında, 1995 yılında Mardin’in Dargeçit ilçesinde yaşanan gözaltında kaybetmelerin üzerinden geçen yıllara rağmen adaletin sağlanmadığı vurgulandı. 18 sanığın beraat etmesi ve davanın 30 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle düşürülmesi eleştirildi.
Dargeçit’te 7 kişi gözaltında kaybedildi
Basın açıklamasında aktarılan bilgilere göre, 29 Ekim-8 Kasım 1995 tarihleri arasında Dargeçit’te ağır silahlı askerler ve korucular tarafından ev baskınları düzenlendi. Aralarında çocukların, lise öğrencilerinin ve kadınların da bulunduğu çok sayıda kişi gözaltına alınarak Dargeçit Jandarma Taburu’na götürüldü.
Gözaltına alınanlardan bazıları serbest bırakılırken 12 yaşındaki Davut Altunkaynak, 13 yaşındaki Seyhan Doğan, 16 yaşındaki Nedim Akyön, 19 yaşındaki Mehmet Emin Aslan, 20 yaşındaki Abdurrahman Olcay, 21 yaşındaki Abdurrahman Coşkun ve 57 yaşındaki Süleyman Seyhan’dan bir daha haber alınamadı. Ailelerine ise yakınlarının sorgularının ardından serbest bırakıldığı ve “dağa gittikleri” söylendi.
Açıklamada, 6 Mart 1996’da Süleyman Seyhan’ın bedenine bir kuyuda ulaşıldığı, bundan yalnızca iki gün sonra Dargeçit Jandarma Taburu’nda görevli uzman çavuş Bilal Batırır’ın da kaybedildiği belirtildi. Batırır’ın, taburda yaşananları üst makamlara aktarabilecek olması nedeniyle kaybedildiğinin değerlendirildiği ifade edildi.
Yıllar sonra kemiklere ulaşıldı
Ailelerin kayıpların akıbetinin ortaya çıkarılması için yaptığı başvuruların uzun süre etkin biçimde soruşturulmadığı, bazı dosyaların takipsizlik kararlarıyla sonuçlandığı belirtildi. Ailelerin ve İnsan Hakları Derneği’nin 29 Mayıs 2009 tarihli başvurusu ile İHD Mardin Şubesi’nin çalışmaları sonucunda Dargeçit Cumhuriyet Başsavcılığı dosyayı yeniden açtı.
Soruşturma kapsamında 2012-2015 yılları arasında tanık beyanları doğrultusunda yapılan kazılarda, gözaltına alınan kişilere ait kemiklere ulaşıldı. Kemiklerin, geçmişte sivillerin girişine yasaklanmış özel askerî bölgedeki kuyularda bulunduğu ve incelemelerde ağır işkence izlerinin tespit edildiği basın açıklamasında aktarıldı.
18 sanık beraat etti, dava zamanaşımıyla düşürüldü
Soruşturmanın ardından dönemin Mardin Jandarma Komando Tabur Komutanı Hurşit İmren, Dargeçit İlçe Jandarma Komutanı Mehmet Tire, Dargeçit Merkez Jandarma Karakol Komutanı Mahmut Yılmaz, Karakol Komutan Yardımcısı Haydar Topçam ile uzman çavuş ve koruculardan oluşan toplam 18 kişi hakkında “taammüden öldürme” suçlamasıyla dava açıldı.
Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada, 4 Temmuz 2022’de “somut, kesin, inandırıcı delil elde edilemediği” gerekçesiyle 18 sanığın beraatine karar verildi. İstinaf başvurusu 7 Mayıs 2024’te reddedildi. Bunun üzerine yapılan temyiz başvurusunu inceleyen Yargıtay 1. Ceza Dairesi ise 2026 yılında 30 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle davanın düşmesine karar verdi.
Cumartesi Anneleri/İnsanları, basın açıklamasında dosyada sanıkların sorumluluğuna işaret eden tutarlı tanık beyanları ve bu beyanları destekleyen deliller bulunduğunu belirtti. Açıklamada, zamanaşımı kararının cezasızlığı kalıcılaştırdığı ifade edilerek şu değerlendirmeye yer verildi:
“Dargeçit Dosyası’nda adaletin sağlanması; kimin, hangi emirle, hangi sorumlulukla bu suçlara karıştığının ortaya çıkarılması ve tüm sorumluların hukuk önünde hesap vermesinin sağlanmasıyla mümkündür.”
“Dargeçit Dosyası bizim için kapanmayacak”
1127. hafta buluşmasında mücadeleyi sürdüreceklerini vurgulayan Cumartesi Anneleri/İnsanları, kayıpların akıbetinin açıklanmasını ve tüm sorumluların hesap vermesini istedi. Basın açıklamasında, devletin evrensel hukuk normları içinde hareket etmesi gerektiği hatırlatılarak şu ifadeler kullanıldı:
“Kayıplarımızın akıbeti açıklanana, tüm sorumlular hesap verene ve adalet sağlanana kadar Dargeçit Dosyası bizim için kapanmayacak!”
Açıklama, “Kaç yıl geçerse geçsin; Davut Altunkaynak, Seyhan Doğan, Nedim Akyön, Mehmet Emin Aslan, Abdurrahman Olcay, Abdurrahman Coşkun ve Süleyman Seyhan ve Bilal Batırır için, tüm kayıplarımız için, adalet istemekten, devletin evrensel hukuk normları içinde hareket etmek zorunda olduğunu hatırlatmaktan vazgeçmeyeceğiz” sözleriyle sona erdi.
Cumartesi Anneleri/İnsanları, 1127 haftadır sürdürdükleri eylemlerle gözaltında kaybedilenlerin unutulmaması, kayıpların akıbetinin açıklanması ve sorumluların yargılanması talebini meydanlarda dile getiriyor.
