ANKARA – Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. 5 Kasım’da yapılan oylamada AKP, MHP ve CHP milletvekilleri anlaşma lehine oy kullandı.
Anlaşma, üç ülkeden herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını ve diğer ülkelerin saldırıya uğrayan tarafa yardım etmesini öngörüyor. Metin ayrıca istihbarat paylaşımı, silahlı kuvvetler arasında koordinasyon ve savunma sanayisi alanında işbirliğini kapsıyor.
Hangi parti kaç kabul ve ret oyu verdi?
Basına yansıyan parti bazlı oy dağılımına göre, anlaşmaya 277 milletvekili kabul, 118 milletvekili ret oyu verdi. Bu dağılımda AKP’den 222, CHP’den 25, MHP’den 24 milletvekili kabul oyu kullandı. Bağımsızlardan 4, Yeni Yol’dan 1 ve DSP’den 1 milletvekili de anlaşmaya destek verdi.
Ret oylarının parti dağılımı ise şöyle aktarıldı: Yeni Parti’den 60, DEM Parti’den 22, İYİ Parti’den 13, Yeni Yol’dan 15, Yeniden Refah Partisi’nden 3, TİP’ten 1, EMEP’ten 1, Saadet Partisi’nden 1 ve Demokrat Parti’den 1 milletvekili ret oyu kullandı. Bir bağımsız milletvekili de anlaşmaya karşı oy verdi.
197 milletvekili oylamaya katılmadı
Evrensel’in aktardığı parti bazlı dağılıma göre, 592 milletvekilinin bulunduğu Meclis’te 197 milletvekili oylamada yer almadı. Oylamaya katılmayanların sayısı, ret oyu kullanan milletvekillerinin sayısını aştı.
AKP’den 59, CHP’den 19, MHP’den 22, DEM Parti’den 34, Yeni Parti’den 30, İYİ Parti’den 13, Yeni Yol’dan 4, HÜDA PAR’dan 4, Yeniden Refah Partisi’nden 4, bağımsızlardan 7, TİP’ten 2, EMEP’ten 1 ve DBP’den 2 milletvekili oylamaya katılmadı.
Oylama sonuçlarına ilişkin farklı haberlerde toplam oy sayısı konusunda uyuşmazlık bulunuyor. Bazı kaynaklar 277 kabul ve 118 ret olmak üzere 395 oy kullanıldığını aktarırken, TBMM ve diğer haber kuruluşları 279 kabul, 119 ret olmak üzere 398 oy kullanıldığını bildirdi. Parti bazlı dağılım bu nedenle 277 kabul ve 118 ret üzerinden aktarılmıştır. <
Anlaşma neleri öngörüyor?
7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan anlaşma, üç ülkenin ortak savunma ve güvenlik alanındaki işbirliğini kurumsallaştırmayı hedefliyor. Taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının diğer tarafları da ilgilendiren ortak bir saldırı sayılması, anlaşmanın temel hükümleri arasında bulunuyor.
Anlaşma; askeri koordinasyonun geliştirilmesi, istihbarat paylaşımı, ortak caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesi ve savunma sanayisinde işbirliğinin artırılmasını da içeriyor. Anlaşmadan çekilme için ilk 10 yıl içinde imkân tanınmaması da metnin dikkat çeken hükümleri arasında.
İttifak neye ve kime hizmet ediyor?
Anlaşma, hükümet tarafından bölgesel güvenlik ve ortak savunma işbirliğinin güçlendirilmesi çerçevesinde savunulurken, Meclis görüşmelerinde askeri taahhütlerin kapsamı ve Türkiye’nin olası bölgesel çatışmalardaki konumu üzerine itirazlar da dile getirildi.
Orta Doğu’da emperyalist güçlerin petrol başta olmak üzere enerji kaynaklarına hakim olma dalaşı, ABD emperyalizminin bölgedeki neredeyse 100 yıldır kesintisiz sürdürüğü gerici savaşlar, Irak ve Suriye’den sonra İran’a yönelik düşük yoğunluklu savaşı göz önünde buldurulduğunda sözkonusu anlaşmanın ABD emperyalizminin İran’a yönelik savaşında güç dengelerini ABD lehine değiştirme amaçlı bir rol oynadığı anlaşılır. Zira ABD’nin kritik üsslerinin bulunduğu Suudi Arabistan, ABD’ye verdiği destek ve İran’a karşı üssleri kullandırmasından ötürü bazen İran’ın doğrudan saldırıları son dönemde de Yemen’in ciddi saldırılarıyla zor duruma düştü. Mekke Anlaşma ile kurulan ittifak, Suudi Arabistan’ın ABD işçbilikçiliği ile düştüğü bu zor durumdan kurtarmak için Husiler kullanılabileceği gibi, ABD’nin ihtiyaçları doğrultusunda Husiler üzerinden de doğrudan İran savaşına dahil edilebilir.
