Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
ANTALYA – Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında 19 Kasım’da yayımlanan ikinci taslak çerçeve metni, ekoloji örgütlerinin tepkisine neden oldu.
16 Kasım’da yayımlanan ilk taslakta yer alan fosil yakıtlardan uzaklaşma ve bu yönde yol haritaları hazırlanmasına ilişkin ifadeler yeni metinden çıkarıldı. Buna karşılık elektrifikasyon ile karbon yakalama ve depolama teknolojilerine ilişkin hükümler korundu.
Türkiye’de faaliyet gösteren 17 sivil toplum kuruluşunun oluşturduğu İklim Ağı, yaptığı açıklamada yeni taslağın iklim kriziyle mücadele açısından önceki metnin gerisine düştüğünü belirtti.
“İlk taslaktaki olumlu kazanımlar törpülendi”
İklim Ağı, ikinci taslağın fosil yakıtların kullanımını sona erdirmeye yönelik somut bir irade ortaya koymadığını vurguladı.
Açıklamada, küresel sıcaklık artışının 1,5 derece eşiğini aşmasının yaratacağı tehlikelere dikkat çekilmesine rağmen bu riskleri azaltmanın temel koşullarından biri olan fosil yakıtlardan çıkışın metinde yer almaması eleştirildi.
İklim Ağı, ilk taslaktaki olumlu düzenlemelerin zayıflatıldığını, buna karşılık eleştiri konusu olan hükümlerin korunduğunu belirtti.
Karbon yakalama teknolojilerine tepki
İklim Ağı, ikinci taslakta karbon yakalama ve depolama teknolojilerinin iklim krizine karşı çözüm olarak sunulmasına da karşı çıktı.
Karbon yakalama ve depolama uygulamaları, sanayi tesisleri ve enerji üretimi sırasında ortaya çıkan karbondioksitin yakalanarak depolanmasını amaçlıyor. Ancak bu teknolojilerin yüksek maliyetleri, sınırlı uygulama kapasitesi ve fosil yakıt üretiminin sürdürülmesine gerekçe oluşturabilmesi tartışma konusu.
İklim Ağı, söz konusu teknolojilerin fosil yakıtlardan çıkışın yerine geçirilmesinin kabul edilemeyeceğini belirtti.
Bu eleştiri, enerji şirketlerinin mevcut üretim ilişkilerini sürdürürken emisyon azaltımını gelecekte yaygınlaşması beklenen teknolojilere bağlamasına yönelik kaygıları da gündeme taşıyor.
Yenilenebilir enerji güvencesi olmadan elektrifikasyon
İkinci taslakta elektrifikasyon hedefleri korunurken kullanılan elektriğin yenilenebilir kaynaklardan sağlanmasına ilişkin açık bir güvence bulunmaması da eleştirildi.
Elektrifikasyon, ulaşım, ısınma ve sanayi gibi alanlarda fosil yakıtların doğrudan kullanımı yerine elektrik enerjisinden yararlanılmasını öngörüyor.
Ancak elektrik üretiminin kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıtlara bağımlı kalması durumunda bu dönüşümün emisyon azaltımına katkısı sınırlanabiliyor.
COP31 taslağında Türkiye’nin önerdiği, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarılması hedefi korunuyor.
İklim Ağı ise bu hedefin yenilenebilir enerjiye geçişi güvence altına alan somut hükümlerle desteklenmemesinin mevcut enerji sisteminin sürdürülmesine hizmet edebileceği uyarısında bulundu.
İnsan hakları ve yerli halkların hakları da çıkarıldı
İklim Ağı’nın açıklamasında yalnızca fosil yakıtlarla ilgili düzenlemelerin değil, iklim politikalarının toplumsal boyutunu ilgilendiren hükümlerin de zayıflatıldığı belirtildi.
İlk taslakta bulunan insan hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği ve yerli halkların haklarına ilişkin temel ifadeler ikinci metinden çıkarıldı.
Bu değişiklikler, iklim krizinin etkilerine karşı en kırılgan durumda bulunan toplulukların haklarının uluslararası müzakerelerde nasıl korunacağı sorusunu gündeme getiriyor.
İklim krizinin yarattığı kuraklık, aşırı sıcaklıklar, seller ve tarımsal üretim kayıpları özellikle işçileri, küçük üreticileri ve yoksul halkları etkilerken, iklim politikalarının toplumsal güvencelerden arındırılması yeni eşitsizlikler yaratma riski taşıyor.
Bilim insanlarından da eleştiri
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz da ikinci taslağı değerlendirdi.
Kurnaz, 19 Kasım tarihli metnin ilk taslağa göre daha dar kapsamlı olduğunu, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin açık ifadelerin çıkarılmasının iklim mücadelesinde önemli bir eksiklik oluşturduğunu belirtti.
Kurnaz, metan emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğine uyum finansmanının güçlendirilmesi konularında somut ve uygulanabilir hükümlere ihtiyaç olduğunu vurguladı.
İklim hedefleri ile fosil yakıt ekonomisi arasındaki çelişki
COP31’de fosil yakıtlardan çıkış ifadelerinin metinden çıkarılması, uluslararası iklim müzakerelerinin temel çelişkilerinden birini yeniden görünür hale getirdi.
Bir yanda küresel sıcaklık artışının sınırlandırılması ve sera gazı emisyonlarının hızla azaltılması hedefleri bulunurken, diğer yanda petrol, doğal gaz ve kömür üretimine dayanan ekonomik ilişkiler sürdürülüyor.
Fosil yakıt şirketlerinin yatırımları, enerji piyasalarındaki ekonomik güçleri ve devletlerin enerji politikaları üzerindeki etkileri, iklim müzakerelerinde alınacak kararların kapsamını belirleyen başlıca etkenler arasında bulunuyor.
İklim krizinin sonuçları ise en ağır biçimde işçilerin, küçük çiftçilerin, yoksul ülkelerin ve ekolojik yıkımdan doğrudan etkilenen toplulukların yaşamında hissediliyor.
Nihai karar henüz alınmadı
İkinci taslak, COP31’in nihai anlaşması niteliğinde değil. Ülkeler arasındaki müzakereler sürerken fosil yakıtlardan çıkış, metan emisyonlarının azaltılması ve iklim finansmanı başlıklarında anlaşmazlıklar devam ediyor.
Birleşmiş Milletler’in 20 Kasım tarihli değerlendirmesinde de fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin açık ifadelerin son taslaktan çıkarıldığı doğrulandı.
İklim Ağı’nın tepkisi, COP31’in sonuçlarının yalnızca yeni teknolojilere ve emisyon hedeflerine ilişkin vaatlerle değil, fosil yakıt üretimini azaltacak somut kararlarla değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.



