Halkların İklim Zirvesi Sonuç Bildirgesi: “İklimi Değil, Sistemi Değiştir”

Antalya’da COP31’e karşı halkların sözünü yükseltmek amacıyla düzenlenen Halkların İklim Zirvesi, sonuç bildirgesini yayımladı. Kapitalist üretim ilişkilerini ekolojik yıkımın temel nedenleri arasında gösteren bildirgede, fosil yakıtlardan bağlayıcı bir takvimle çıkılması, enerji üretimi ve dağıtımının kamusal denetime alınması, ekokırımın suç sayılması ve savaş bütçelerinin halkların ihtiyaçlarına aktarılması istendi. İklim finansmanının yeni borçlar yaratmaması gerektiği vurgulanırken, işçi sınıfının ekolojik dönüşümde belirleyici rol üstlenmesi çağrısı yapıldı.

featured
Haberi sesli dinleyebilirsiniz 00:00 / --:-- Hız

ANTALYA – Antalya’da 14-18 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilen Halkların İklim Zirvesi (HİZ), 18 Kasım’da yayımladığı sonuç bildirgesiyle sona erdi. COP31 görüşmelerine paralel ve bağımsız olarak düzenlenen zirve, dünyanın farklı ülkelerinden işçileri, köylüleri, küçük üreticileri, yerli halkları, kadınları, gençleri, sendikaları ve ekoloji örgütlerini bir araya getirdi.

Mimar Sinan Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen kapanış programında sonuç bildirgesini Ecehan Balta okudu. Metin Türkçenin yanı sıra Kürtçe, İngilizce ve İspanyolca olarak da sunuldu.

Zirvede yaklaşık 200 etkinlik ve 12 sergi düzenlendi. Gıda egemenliği, agroekoloji, madencilik, fosil yakıtlardan çıkış, iklim finansmanı, kadınların ve gençlerin mücadelesi, işçi hakları ve savaşların ekolojik sonuçları ele alındı.

“İklim krizi kapitalist üretim ilişkilerinden ayrı düşünülemez”

Sonuç bildirgesinde iklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığı, kapitalist üretim ve tüketim ilişkileriyle doğrudan bağlantılı olduğu belirtildi.

Doğanın sınırsızca kullanılabilecek bir kaynak, insan emeğinin ise maliyeti düşürülmesi gereken bir üretim unsuru olarak görülmesinin ekolojik yıkımı derinleştirdiği ifade edildi.

Bildirgeye göre iklim krizinin çözümü, yalnızca fosil yakıtların yenilenebilir enerji kaynaklarıyla değiştirilmesine ya da karbon emisyonlarının fiyatlandırılmasına indirgenemez. Üretimin hangi ihtiyaçlar için gerçekleştirildiği, kaynakların nasıl paylaşıldığı ve ekonomik kararları kimlerin aldığı da değiştirilmek zorunda.

Katılımcılar, ekolojik yıkımı yeni sermaye birikim alanlarına dönüştüren politikalara karşı çıkarak üretimin toplumsal ihtiyaçlar ve ekolojik sınırlar temelinde yeniden örgütlenmesini savundu.

Enerji üretimi ve dağıtımı kamusal denetime alınmalı

Bildirgenin temel taleplerinden biri, kömür, petrol ve doğal gazdan hızlı, planlı ve adil biçimde çıkılması oldu.

Yeni fosil yakıt arama ve çıkarma projelerinin durdurulması, mevcut üretimin tasfiyesi için bilimsel ölçütlere dayanan bağlayıcı bir takvim hazırlanması istendi.

Tarihsel olarak en fazla sera gazı salımına neden olan ülkelerin dönüşümde daha hızlı hareket etmesi ve gerekli finansmanla teknolojik desteği sağlaması gerektiği vurgulandı.

Enerji sektöründe özel şirketlerin hâkimiyetinin sürmesinin, yenilenebilir enerji yatırımları artsa bile enerji yoksulluğunu ve toplumsal eşitsizlikleri ortadan kaldırmayacağı belirtildi.

Enerji üretimi ve dağıtımının kamusal mülkiyet ve demokratik denetim temelinde örgütlenmesi; işçilerin, tüketicilerin ve yerel toplulukların karar süreçlerine katılması istendi.

İşçi sınıfına ekolojik dönüşümde belirleyici rol

Halkların İklim Zirvesi, fosil yakıtlardan çıkış sürecinin maliyetinin işçilere yüklenmesine karşı çıktı.

Bildirgede, üretimi gerçekleştiren işçilerin üretimin nasıl değiştirileceği konusunda da söz ve karar sahibi olması gerektiği vurgulandı.

İşçilerin örgütlenme, toplu pazarlık, istihdam ve gelir güvencesi haklarının korunması istendi. Adil geçişin yalnızca enerji sektörünü değil; madencilik, sanayi, tarım, ulaşım, atık yönetimi ve bakım hizmetlerini de kapsaması gerektiği belirtildi.

COP31’de tartışılan Belém-Antalya Adil Geçiş Mekanizması’nın yalnızca bilgi paylaşımına dayanan sembolik bir platform olarak kalmaması gerektiği ifade edildi.

Sendikaların, işçilerin, kadınların, köylülerin ve yerel toplulukların temsil edildiği, kaynaklara ve uygulama yetkisine sahip demokratik bir mekanizma kurulması talep edildi.

Ekokırım suç sayılsın, madencilik talanına son verilsin

Sonuç bildirgesinde ekokırımın ulusal ve uluslararası hukukta suç olarak tanımlanması istendi.

Madencilik, enerji, altyapı ve rant odaklı kentleşme projelerinin yarattığı ekolojik yıkıma dikkat çekilerek, sorumlu şirketlerin ve kamu otoritelerinin hesap vermesi gerektiği belirtildi.

Türkiye’de Kazdağları, Akbelen, İliç, Develi, Varto ve Diyadin’de yürütülen ekoloji mücadelelerine yer verildi.

Bildirge, fosil yakıtlardan çıkış gerekçesiyle yeni maden sahaları açılmasına ve özellikle Küresel Güney ülkelerinde yeni hammadde gaspı ilişkileri kurulmasına da karşı çıktı.

Elektrikli araçlar, bataryalar ve yenilenebilir enerji teknolojileri için artan mineral talebinin yeni ekolojik yıkımlara yol açabileceği belirtilerek, enerji dönüşümünün başka halkların topraklarının ve yaşam alanlarının yok edilmesi pahasına gerçekleştirilemeyeceği vurgulandı.

Akkuyu ve Sinop başta olmak üzere nükleer enerji yatırımlarının genişletilmesinin durdurulması da talepler arasında yer aldı.

Savaş bütçeleri iklim finansmanına aktarılsın

Bildirgenin dikkat çeken başlıklarından biri savaş ve militarizmin ekolojik krizle ilişkisi oldu.

Silah üretimi ve askeri faaliyetlerin büyük miktarda enerji, hammadde ve kamu kaynağı tükettiği; savaşların kentleri, tarım alanlarını, su altyapısını ve ekosistemleri tahrip ettiği belirtildi.

2025 Lahey NATO Zirvesi’nde üye ülkelerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ini savunma ve güvenlikle bağlantılı harcamalara ayırma taahhüdüne dikkat çekildi.

İklim finansmanı yetersiz kalırken askeri harcamaların büyütülmesi eleştirildi. Savaş sanayisine ayrılan kaynakların iklim finansmanına, kamusal hizmetlere, gıda sistemlerinin dönüşümüne ve ekolojik onarıma aktarılması istendi.

Bildirge, Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkını savunurken Gazze’deki yıkımın yalnızca insan yaşamını değil, su kaynaklarını, tarım alanlarını ve yaşamı mümkün kılan altyapıyı da hedef aldığını belirtti.

Sudan, Kongo ve Ukrayna başta olmak üzere savaşların, işgallerin ve zorla yerinden edilmelerin sona erdirilmesi çağrısı yapıldı.

İklim finansmanı yeni borçlar yaratmamalı

Zirvenin sonuç bildirgesinde, iklim krizinin başlıca sorumlusu olan gelişmiş ülkelerin tarihsel yükümlülüklerini yerine getirmesi istendi.

İklim finansmanının borçlandırma mekanizmasına dönüştürülmesine karşı çıkılarak kaynakların kamusal, yeterli, öngörülebilir ve hibe niteliğinde olması gerektiği vurgulandı.

İklim krizinden en fazla etkilenen ülkelerin ve toplulukların yeni borçlarla karşı karşıya bırakılmaması istendi.

Küresel Güney ülkelerinin adaletsiz borçlarının silinmesi, uluslararası finans sisteminin demokratikleştirilmesi ve iklim teknolojilerinin kamu yararına paylaşılması talepleri öne çıktı.

Ekonomik zararların yanı sıra kültürel mirasın, toplumsal bağların, ekosistemlerin ve yerel bilginin kaybının da iklim tazminatları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Gıda egemenliği ve tohum hakkı savunuldu

Bildirgenin bir diğer önemli başlığı gıda egemenliği oldu.

Endüstriyel tarımın, yoğun kimyasal kullanımının, ormansızlaşmanın ve uzun tedarik zincirlerinin ekolojik tahribatı büyüttüğü ifade edildi.

Toprak, su ve tohum üzerindeki şirket hâkimiyetine karşı köylülerin ve küçük üreticilerin haklarının korunması istendi.

Yüksek riskli pestisitlerin yasaklanması, diğer tehlikeli tarım kimyasallarından aşamalı biçimde çıkılması ve agroekolojik üretimin kamusal kaynaklarla desteklenmesi talep edildi.

Bu dönüşümün maliyetinin küçük üreticilere ve tarım işçilerine yüklenmemesi gerektiği vurgulandı. Kooperatiflerin güçlendirilmesi, kamusal alım garantileri sağlanması ve çiftçilerin tohum saklama, çoğaltma ve paylaşma haklarının korunması istendi.

Su, barınma, sağlık ve eğitim piyasanın insafına bırakılamaz

Halkların İklim Zirvesi, suyun ve temel kamusal hizmetlerin ticarileştirilmesine karşı çıktı.

Temiz ve güvenli suya erişimin anayasal güvence altına alınması; okullarda, hastanelerde ve kamusal alanlarda ücretsiz içme suyu sağlanması talep edildi.

Madencilik, sanayi, büyük ölçekli tarım, turizm ve veri merkezlerinin su tüketiminin denetlenmesi gerektiği belirtildi.

Bildirge, enerji, su, gıda, barınma, sağlık, eğitim ve bakım hizmetlerinin herkes için erişilebilir kamusal haklar olarak güvence altına alınmasını savundu.

Karbon piyasaları ve şirketlerin “yeşil dönüşüm” politikalarına eleştiri

Sonuç bildirgesinde karbon piyasalarının, karbon denkleştirme mekanizmalarının ve büyük ölçekli jeomühendislik uygulamalarının gerçek emisyon azaltımlarının yerine geçirilmesine karşı çıkıldı.

Şirketlerin mevcut üretim ve tüketim ilişkilerini değiştirmeden çevreci görünüm kazanmasını sağlayan uygulamaların fosil yakıt ekonomisinin ömrünü uzatabileceği belirtildi.

Atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunun ilk hedef olarak milyonda 350 parçaya (350 ppm) düşürülmesi savunuldu.

Fosil yakıt şirketlerinin bilimsel araştırmalar üzerindeki ekonomik etkilerinin denetlenmesi, çıkar çatışmalarının açıklanması ve bağımsız kamusal araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi istendi.

Atık ihracatına ve Aliağa’daki gemi söküm faaliyetlerine dikkat çekildi

Bildirge, yüksek tüketim düzeyine sahip ülkelerin atıklarını başka ülkelere göndermesini küresel eşitsizliğin bir parçası olarak değerlendirdi.

Atıkların üretildikleri ülkelerin dışına ihraç edilmesine son verilmesi ve ürünlerin daha uzun ömürlü, onarılabilir ve yeniden kullanılabilir biçimde üretilmesi talep edildi.

Tehlikeli gemilerin söküm amacıyla başka ülkelere gönderilmesine karşı çıkılarak Aliağa gibi gemi söküm merkezlerinde biriken ekolojik zararların giderilmesi istendi.

Bu süreçte çalışan işçilerin gelir, istihdam ve sosyal haklarının korunması gerektiği vurgulandı.

“Yaşamı savunmak, dünyayı yeniden kurmak”

Halkların İklim Zirvesi, sonuç bildirgesinde iklim krizine karşı mücadeleyi emek, ekoloji, kadın, barış ve demokrasi mücadeleleriyle birlikte ele aldı.

Zirvede kurulan ilişkilerin kalıcı uluslararası dayanışma ağlarına dönüştürülmesi ve farklı ülkelerde yürütülen mücadelelerin ortak kampanyalarla sürdürülmesi hedeflendi.

Katılımcılar, iklim müzakerelerini izlemeyi, devletlerin taahhütlerini değerlendirmeyi ve şirketlerin faaliyetlerini denetlemeyi sürdüreceklerini açıkladı.

Bildirge, gelecek yıl Etiyopya’da yeniden buluşma çağrısıyla sona erdi.

Halkların İklim Zirvesi’nin sonuç metni, iklim krizine karşı mücadelenin yalnızca emisyon azaltım hedeflerinden ibaret olmadığını; üretim araçlarının mülkiyetinden savaş bütçelerine, işçi haklarından gıda egemenliğine kadar uzanan toplumsal bir dönüşüm sorunu olduğunu ortaya koydu.

https://devrimcidusun.org/wp-content/uploads/2021/04/1.png
Akşam Kapanışı 19 Kasım 2026 akşam Haber Bülteni
Devrimci Düşün Yapay Zeka Merkezi ile Sohbet Et

DEV-Devrimci Düşün Yapay Zeka Merkezi ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Merhaba, Ziyaretçi 👋

Bugün nasıl yardımcı olabilirim?

Ekoloji Halkların İklim Zirvesi Sonuç Bildirgesi: “İklimi Değil, Sistemi Değiştir”

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir