Burjuvazi Rahat Nefes Alabilir: Bu Sol Kanat Kimseye Zarar Vermiyor

Modern sol, siyasi bir ustalık eseri ortaya koydu: Kapitalizm eleştirisini o kadar ustaca etkisiz hale getirdi ki, burjuvazi bile buna gülebiliyor. Yoksulluğu kınıyor, ama Tanrı aşkına, zenginlerden bir şey almak istemiyor. Sömürüyü kınıyor, ama sömürücülerden biraz daha insancıllık rica ediyor. Bir sonraki silahlanma yarışının ahlaki bir yükümlülük ilan edilmesine kadar barışı özlüyor. Ve farklı bir toplum hayal ediyor ama fabrikaların fabrika sahiplerinde, bankaların bankacılarda ve kârların kapitalistlerde kalması şartıyla. Bugünkü sol, öfkesinde olabildiğince gürültülü, taleplerinde olabildiğince mütevazı ve işler ciddileşir ciddileşmez güvenilir bir şekilde uysal. Kapitalistlerin artık bu solla savaşmasına bile gerek yok. Kendi kendine sansür yoluyla bunu hallediyor. Karl Marx muhtemelen bu siyasi iflas ilanına sadece alay ve küçümsemeyle bakardı. Ve haklı olarak da öyle.

Biraz Marx etkisi, ama lütfen devrimden bahsetmeyin

Burjuva tarih yazımının en büyük başarılarından biri, Karl Marx’ı zararsız bir sosyal eleştirmen olarak göstermektir. Kitapları raflarda yerini alıyor, yüzü tişörtleri süslüyor, doğum günleri büyük bir coşkuyla kutlanıyor. Bugün Marx her şey olabilir: filozof, ekonomist, büyük düşünür, hatta belki de sosyal adaletsizliğe karşı erken bir uyarı sesi. Ancak artık kesinlikle olmaması gereken tek şey var: burjuvazinin egemenliğini devirmek isteyen bir devrimci. Bu, sonuçta, burjuvazinin neden hala hüküm sürdüğü gibi rahatsız edici soruları gündeme getirebilir.

Karl Marx, hayatını kapitalist sınıf egemenliğinin eleştirisine adamış değildi; bunu, kendisini mirasçı ilan edenlerin iki yüz yıl sonra burjuvaziye mümkün olan en elverişli yönetim ortamını garanti altına almaya çalışması için yapmamıştı. Marx, günümüzdeki bazı hayranlarının onu görmek istediği gibi, toplumsal olarak adil bir piyasa ekonomisinin uzlaşmacı vizyoneri olmaktan çok uzaktı. O, kapitalizmin amansız bir karşıtıydı ve devrimci sonuçlarından kaçınan sosyalistlere karşı da en az onun kadar amansızdı.

“Felsefenin Sefaleti” eserinde Proudhon’u yerden yere vurdu. “Komünist Manifesto”da Marx ve Engels, kapitalist toplumun temellerini sorgulamadan sorunlarını ortadan kaldırmayı amaçlayan burjuva sosyalizmini hedef aldı. Ve “Gotha Programının Eleştirisi” eserinde ise Marx, Alman işçi hareketinin verdiği teorik tavizleri inceledi.

Eğer Marx, kendi zamanındaki aynı şiddetle bugün de reformist yanılsamalara karşı polemik yapsaydı, muhtemelen üslubunun verimsiz, taleplerinin gerçekçi olmadığı ve duruşunun geniş toplumsal anlayışa pek de elverişli olmadığı söylenirdi. Tüm insanlar arasında, Karl Marx’ın muhtemelen mirasçıları tarafından sınıf mücadelesinde aşırıya kaçmamanın neden en iyisi olduğu konusunda bilgilendirilmesi gerekecekti.

Sözlerinde radikal, kapitalizm karşısında uysal

Modern burjuva-solcu düşünce basit bir mantık izler: her şey değişmeli, sadece güç ilişkileri aynı kalmalıdır.

Kira fiyatları sürekli yükseldiğinde, emlak sektörüyle pazarlıklar yapılır; sanki ev sahipleri gönüllü olarak karlarından vazgeçeceklermiş gibi. Ücretler geçinmeye yetmediğinde, işverenlerin sosyal sorumluluğuna atıfta bulunulur. Ve bir sonraki savaş çıktığında, barış çağrısı yapılırken, ne yazık ki daha fazla paranın silahlara harcanması gerektiği açıklanırken, yürek burkan bir ifade kullanılır.

Asıl mesele, mülkiyet ilişkilerinin sorgulanmamasıdır. Fabrikalar kapitalistlerin elinde kalıyor. Bankalar bankacıların elinde kalıyor. Gayrimenkuller spekülatörlerin elinde kalıyor. Kârlar özel sektörde kalıyor. Ve devletin görevi, sömürülenlerin sömürüyü olabildiğince katlanılabilir bulmasını sağlamaktır.

Bu siyasi zararsızlığın radikalizm olarak satılması özellikle iğrenç bir hal alıyor. Cesur açıklamalar yapılıyor, ilerici kampanyalar düzenleniyor ve dünyanın adaletsizlikleri uzun uzun kınanıyor. Ancak en önemli soru ortaya çıktığında -yani işletmelerin, fabrikaların ve büyük şirketlerin gerçekte kime ait olduğu ve kimin bunları kontrol etmesi gerektiği sorusu- bahaneler öne sürülüyor: Tamamen gerçekçi değil diyorlar; bunun için çoğunluk yok, ayrıca önce insanları kazanmak gerekiyor.

Onları nereye götüreceğiz? Bir sonraki koalisyona mı? Orada da vaat edilen iyileştirmelerin maalesef mali açıdan mümkün olmadığı anlatılacak. Reformculuk, siyasi teslimiyeti bir doktrin haline getirdi ve teslim olmayı reddeden herkesi gerçeklikten kopuk olarak etiketliyor.

Asıl mesele, sömürünün çok yönlü olmasıdır

Burjuva liberalizminin bile kendine özgü bir ilerleme anlayışı vardır. Eşit haklar, ırkçılıkla mücadele, kadınların özgürleşmesi ve toplumsal olarak ezilen grupların korunması elbette vazgeçilmezdir. Komünistler için bu mücadeleler ikincil değildir.

Ancak, baskıcı koşulların temelden ortadan kaldırılması ile aynı kapitalist sınıf sistemi içinde sosyal fırsatların daha adil bir şekilde dağıtılması arasında büyük bir fark vardır.

Büyük şirketlerin yönetim kurullarını daha çeşitli hale getirmenin, çalışanlar sömürülmeye devam ederken ne gibi bir faydası var? Şirket savaş ticaretinden kâr etmeye devam ederken, bir kadının silah şirketinin başında olmasının ne gibi bir ilerici yanı var? Ve emperyalist politika, özellikle kozmopolit bir dille ilan edildiğinde ne zamandan beri daha az emperyalist hale geliyor?

Kapsayıcı sömürü, yine de sömürüdür. Farklı kişilerden oluşan bir şirket yönetim kurulu, yine de bir şirket yönetim kuruludur. Ve feminist gerekçelerle haklı gösterilen emperyalist müdahale, yine de emperyalist müdahaledir.

Burjuvazi, sınıf gücünden vazgeçmeden toplumu modernleştirebileceğini uzun zamandır anlamıştır. Eşitliği savunabilir, sürdürülebilirliği vaat edebilir ve ilerici reklam kampanyalarını finanse edebilir. Kapitalizm birçok şeyi kabul edebilir; ancak bir sistem olarak kendisinin ortadan kaldırılması talebini değil.

İşte tam da bu yüzden kapitalizmi kültürel olarak modernize etmek yeterli değil. Asıl mesele onun toplumsal temellerini aşmak.

Reformculuk: Yenilgileri sorumluluk olarak satma sanatı

Reformculuk, kapitalizmi daha insancıl hale getirmeyi vaat ediyor. Gerçekte ne kadar insancıl olacağı en geç bir sonraki krizde ortaya çıkacak. O zaman, sosyal vaatler ekonomik kısıtlamalara dönüşecek. Daha yüksek ücretler gerekli bir kısıtlama haline gelecek. Daha kısa çalışma saatleri ekonomik rekabet gücüne bir tehdit oluşturacak. Ve bir zamanlar son derece militan olan sosyal demokrasi, daha dün karşı çıktığı kesintilerin güvenilir bir uygulayıcısı haline gelecek.

Bu, reformların önemini küçümsemek anlamına gelmez. Daha yüksek ücretler, daha kısa çalışma saatleri ve sosyal haklar için mücadele gereklidir. Ancak reformlar, sınıf mücadelesi hedefiyle karıştırılmamalıdır. Komünistler için bunlar, işçi sınıfını güçlendirebilecek kazanımlardır. Reformcular için ise bunlar, kapitalist egemenliğin üstesinden gelmenin bir alternatifi haline gelir.

Hayalleri koruyanlar, iktidardakileri korurlar

Komünistler bu çelişkileri dile getirdikleri anda, mutlaka bölücülükle suçlanırlar. Reformistler özellikle birliğin şimdi şart olduğunu savunurlar. Toplumdaki sağa kayma, ekonomik krizler ve uluslararası çatışmalar göz önüne alındığında, birbirlerini eleştirmemeleri gerektiğini iddia ederler.

Pratik bir argüman: Komünistler, reformcuların rahatsız edilmeden politik faaliyetlerine devam edebilmeleri için inançlarını bastırmalıdır. Kapitalizmin eleştirisi, siyasi olarak izin verilen sınırları aştığı sürece memnuniyetle karşılanır. Ancak devrimci eleştirinin susturulması ve reformculuğun sorgusuz sualsiz iktidarda kalması için bir araya gelmek, işçi sınıfının birliği değil, siyasi boyun eğdirilmesidir.

Marx, işçi hareketinin teorik açıklık ve siyasi bağımsızlık olmadan toplumsal görevini yerine getiremeyeceğini anlamıştı. Bu nedenle polemikleri kibir gösterisi değil, işçi sınıfını burjuva yanılsamalarından kurtarma mücadelesinin bir parçasıydı.

Temel Marksist-Leninist eleştiri, günümüz siyasi tartışmasının özüne değiniyor. Mülkiyet sorununu görmezden gelenler, iktidar sorununu da görmezden gelirler. İktidar sorununu görmezden gelenler, kapitalist egemenliğin üstesinden gelemezler. Ve sosyalizmi mevcut sistemin daha adil bir yönetimine indirgeyenler, devrimci amacı çoktan terk etmişlerdir.

Komünist parti, kapitalizmin en kötü aşırılıklarından ara sıra arındırarak her şeyin aynı kalmasını sağlayan solcu bir uzantı değildir. Görevi, sermayenin egemenliğini biraz daha katlanılabilir kılmak veya sömürülenlere neden bu sefer maalesef daha fazlasının mümkün olmadığını açıklamak değildir. Bunun için zaten fazlasıyla siyasi güç var. İşçi sınıfının sömürüsünün daha fazla yöneticisine değil, çıkarlarını sürekli olarak temsil eden, sınıf bilincini geliştiren ve kapitalist egemenliğin üstesinden gelmek için mücadele veren bağımsız bir devrimci örgüte ihtiyacı var. Çünkü mesele, kapitalizmi kendi çelişkilerinden sürekli kurtarmak değil, onu aşmaktır.

Kaynak: zeitungderarbeit.at