İSİG Meclisi, HABAŞ’a ait fabrika, liman ve diğer işletmelerde yıllar içinde yaşanan işçi ölümlerine ilişkin verileri derledi. Meclisin ulaşabildiği kayıtlara göre 1995’ten bu yana HABAŞ işletmelerinde en az 45 işçi çalışırken hayatını kaybetti. Bu ölümlerin 38’i, İSİG Meclisi’nin düzenli iş cinayeti raporları hazırlamaya başladığı 2013 yılından sonra gerçekleşti.
Meclis, özellikle 2013 öncesine ilişkin kayıtların sınırlı olduğunu, geçmiş yıllardaki ölümlere basına yansıyan haberler üzerinden ulaşabildiğini belirtti. Açıklanan 45 kişilik toplamın tüm işçi ölümlerini kapsamadığına dikkat çeken İSİG Meclisi, gerçek sayının daha yüksek olabileceğini vurguladı.
Son 20 günde 21 işçi hayatını kaybetti
İSİG Meclisi kayıtlarına göre 21 Ekim-9 Kasım 2026 tarihleri arasında HABAŞ’ın Aliağa’daki fabrikasında meydana gelen üç ayrı olayda 21 işçi yaşamını yitirdi.
21 Ekim’de taşeron Akyaka firmasında çalışan 55 yaşındaki Hakan Doğan, fabrikada çalışırken yaklaşık 8 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. İSİG Meclisi, Doğan’ın ailesine şikâyetçi olmamaları için 600 bin lira teklif edildiğini aktardı.
5 Kasım’da Serdar Endüstri adlı taşeron firmanın 20 yaşındaki işçisi Eyüp Eğinli, iş makinesi lastiğine hava basıldığı sırada meydana gelen patlamada yaşamını yitirdi.
9 Kasım’da ise fabrikadaki tavan vincinin koparak elektrik ark ocağına düşmesiyle meydana gelen patlama ve ardından çıkan yangında 19 işçi hayatını kaybetti.
İşçi ölümleri yıllara yayılıyor
İSİG Meclisi’nin derlediği kayıtlarda 2024 yılında üç, 2022’de bir, 2020’de altı, 2018’de iki, 2017 ve 2014’te birer, 2013’te ise üç işçi ölümü bulunuyor.
Ölümler yalnızca Aliağa’daki demir çelik fabrikasıyla sınırlı kalmadı. HABAŞ’ın Kocaeli Kartepe’deki fabrikasında ve Aliağa’daki liman işletmesinde de işçiler yaşamını yitirdi. Kayıtlarda patlamalar, yüksekten düşmeler, vinç ve yükleme faaliyetleri sırasında yaşanan kazalar, iş makinelerindeki arızalar ve sıkışmalar öne çıkıyor.
1999 yılında HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda bir potanın düşmesi sonucu dört işçinin hayatını kaybettiği de geçmiş dönem kayıtlarında yer aldı. 2007’de hurda ayrıştırma sırasında meydana gelen patlamada, 2008’de ise yükleme sırasında vinçten kayan demir bloğun altında kalan bir işçi yaşamını yitirdi.
İş cinayetleri münferit değil, sistematik bir sorun
HABAŞ işletmelerinde en az 45 işçinin hayatını kaybetmiş olması, işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin, taşeron çalışma düzeninin ve denetim mekanizmalarının yıllar boyunca sorgulanmasını gerektiriyor.
Ağır sanayide üretimin sürmesi için işçiler yüksek riskli koşullarda çalışırken, iş güvenliğinin maliyet unsuru olarak görülmesi ve denetimin etkin biçimde sağlanmaması ölümle sonuçlanan olayların önünü açıyor. Son patlamada 19 işçinin yaşamını yitirmesi de bu tablonun en ağır örneklerinden biri oldu.
İSİG Meclisi’nin verileri, HABAŞ’taki işçi ölümlerinin yalnızca son patlamayla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. İşçilerin yaşamını korumak için bağımsız denetim, taşeron çalışma düzeninin sorgulanması, etkin yaptırım ve işverenlerin hesap vermesi gerekiyor.
