ABD, İran Savaşının Maaliyetinin 48,3 Milyar Dolar Olduğunu Açıkladı: Bombalara Ayrılan Parayla Milyonlarca İnsana Yaşam Sağlanabilirdi

ABD’nin İsrail ile birlikte İran’a karşı başlattığı savaşın Amerikan bütçesine maliyeti 13 Kasım itibarıyla 48,3 milyar dolara ulaştı. Pentagon yetkilisi Arthur Miller, bu tutara saldırılarda hasar gören ABD askeri üslerinin onarım giderlerinin dahil olmadığını açıkladı. Savaşın halklara, doğaya ve iklime verdiği zarar ise bu hesabın dışında. Askeri operasyonlara harcanan kaynakla yüz binlerce sosyal konut inşa etmek, binlerce sağlık merkezi açmak, milyonlarca haneye güneş enerjisi sağlamak ve geniş çaplı ekolojik onarım programları yürütmek mümkün olabilirdi.

featured
Haberi sesli dinleyebilirsiniz 00:00 / --:-- Hız

İSTANBUL – ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın maliyeti giderek büyüyor. Pentagon’un bütçeden sorumlu üst düzey yetkilisi Arthur Miller, 19 Kasım’da ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi’nde yaptığı açıklamada, savaşın 13 Kasım itibarıyla 48,3 milyar dolara mal olduğunu bildirdi.

Miller, bu tutarın askeri operasyonları, kullanılan mühimmatı ve kaybedilen askeri teçhizatın yenilenmesini kapsadığını belirtti.

Ancak açıklanan rakam savaşın toplam maliyetini yansıtmıyor. İran’ın karşı saldırılarında hasar gören Amerikan askeri üslerinin onarım giderleri henüz hesaplamaya dahil edilmedi. Miller, bu zararların toplam tutarına ilişkin elinde bir rakam bulunmadığını söyledi.

ABD Kongresi Bütçe Ofisi (CBO), 1 Ağustos itibarıyla savaşın maliyetini 38 milyar dolar olarak hesaplamıştı. Böylece yaklaşık üç buçuk ayda askeri harcamalara 10,3 milyar dolar daha eklendi.

Savaşın faturası büyüyor, silah şirketlerinin pazarı genişliyor

ABD ve İsrail’in 28 Şubat 2026’da İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş, Orta Doğu’daki askeri ve ekonomik gerilimi büyüttü.

Nisan ayında sağlanan ateşkese rağmen çatışmalar daha sonra yeniden başladı. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığına yönelik müdahaleleri ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı abluka, bölgesel ticareti ve enerji piyasalarını etkiledi.

ABD Senatosu’ndaki görüşmelerde, İran’a yönelik deniz ablukasının günlük maliyetinin yaklaşık 32,5 milyon dolar olduğu da açıklandı.

Savaşın maliyetindeki artış, silah üreticileri açısından yeni siparişler ve kamu kaynaklarıyla finanse edilen büyük bir pazar anlamına geliyor.

Mühimmatın yenilenmesi, askeri araçların onarılması ve yeni silah sistemlerinin tedarik edilmesi, savunma sanayisi şirketlerine yönelen harcamaları artırıyor.

Bu nedenle savaşın ekonomik sonuçları toplumun bütün kesimleri açısından aynı değil. Kamu bütçeleri askeri harcamalarla büyüyen bir yük üstlenirken, silah üreticileri devletlerin askeri tedarik sözleşmelerinden gelir elde ediyor.

48,3 milyar dolarla neler yapılabilirdi?

Savaşın yalnızca ABD’ye doğrudan askeri maliyeti olan 48,3 milyar doların büyüklüğü, toplumsal ihtiyaçlarla karşılaştırıldığında daha açık görülüyor.

Aşağıdaki hesaplamalar, farklı ülkelerde değişebilecek birim maliyetler üzerinden hazırlanmış örnek senaryolardır. Gerçekleşmiş yatırım veya kesin proje bütçesi değildir.

Sosyal konut: Bir sosyal konutun arsa ve altyapı dahil ortalama 100 bin dolara üretilebildiği varsayıldığında, 48,3 milyar dolarla yaklaşık 483 bin konut yapılabilirdi. Hane başına dört kişi hesabıyla yaklaşık 1,9 milyon insanın barınma ihtiyacına karşılık gelen bir kapasite oluşturulabilirdi.

Sağlık merkezleri: Birinci basamak sağlık hizmeti sunan tam donanımlı bir sağlık merkezinin 5 milyon dolara kurulabildiği varsayımıyla 9 bin 660 sağlık merkezi inşa edilebilirdi.

Okullar: Bir okulun yapım ve ilk donanım maliyeti 10 milyon dolar kabul edildiğinde 4 bin 830 okul yapılabilirdi. Okul başına 500 öğrenci kapasitesiyle yaklaşık 2,4 milyon öğrenciye eğitim altyapısı sağlanabilirdi.

Temiz enerji: Konut tipi bir güneş enerjisi sisteminin kurulum maliyeti 5 bin dolar varsayıldığında yaklaşık 9,66 milyon haneye güneş enerjisi sistemi kurulabilirdi. Bunun için şebeke bağlantıları, depolama ve bakım gibi ek ihtiyaçların da planlanması gerekirdi.

İçme suyu ve sanitasyon: 48,3 milyar dolar, su şebekelerinin yenilenmesi, arıtma tesislerinin kurulması ve kanalizasyon altyapısının geliştirilmesi için büyük ölçekli bir yatırım programına dönüştürülebilirdi. Böyle bir programın kaç kişiye ulaşacağı, ülkelerin altyapı koşullarına ve proje maliyetlerine bağlı olurdu.

Bunlar aynı bütçenin birbirinden bağımsız alternatif kullanımlarıdır. Tamamının eş zamanlı gerçekleştirilmesi değil, savaş için ayrılan kaynakların farklı toplumsal tercihlerle nasıl değerlendirilebileceği gösteriliyor.

Doğa ve iklim için milyarlarca dolarlık kaynak yaratılabilirdi

Savaşlar yalnızca insan yaşamını ve kentleri değil, ekosistemleri de etkiliyor.

Askeri faaliyetlerin yüksek yakıt tüketimi, enerji altyapısının zarar görmesi, yangınlar, kirletici maddelerin çevreye yayılması ve yıkılan yapıların yeniden inşası, savaşların çevresel sonuçları arasında bulunuyor.

İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan toplam sera gazı emisyonu ve ekolojik zararın parasal karşılığı henüz kesin olarak hesaplanmış değil. Ancak askeri faaliyetlerin ve savaş sonrası yeniden inşanın çevresel yük oluşturduğu biliniyor.

48,3 milyar doların iklim politikalarına ayrılması halinde gerçekleştirilebilecek yatırımlar arasında kömür ve doğal gaz kullanımını azaltacak yenilenebilir enerji projeleri, kamu binalarının enerji verimliliğinin artırılması, toplu taşımanın geliştirilmesi, ormanların ve sulak alanların onarılması bulunuyor.

Örneğin 48,3 milyar doların tamamı, megavat başına 1 milyon dolar varsayımsal kurulum maliyetiyle büyük ölçekli güneş enerjisi santrallerine ayrılsaydı, yaklaşık 48,3 gigavatlık güneş enerjisi kapasitesi oluşturulabilirdi. Bu hesap arazi, depolama, iletim altyapısı ve finansman koşullarına bağlı olarak değişir.

Savaşın ekolojik tahribatını gidermek için harcanacak kaynaklar da bu tür yatırımların önüne geçebiliyor. Yıkılan su ve enerji altyapılarının onarılması, kirlenen alanların temizlenmesi ve tarımın yeniden canlandırılması yıllar sürebiliyor.

Halkların ihtiyacı savaş değil, sağlık, eğitim ve barınma

Savaş harcamalarının büyümesi, devletlerin bütçe tercihlerine ilişkin temel bir soruyu gündeme getiriyor: Kamu kaynakları hangi ihtiyaçlara ayrılıyor?

Bir yanda milyonlarca insanın barınma, sağlık, eğitim, temiz su ve güvenli gıdaya erişim sorunları bulunuyor. Diğer yanda devletler, askeri üstünlük ve bölgesel nüfuz mücadeleleri için milyarlarca dolar harcıyor.

ABD’nin İran savaşına ayırdığı 48,3 milyar dolar, aynı zamanda sağlık çalışanlarının istihdam edilmesi, okulların güçlendirilmesi, toplu konut üretimi ve iklim krizine karşı önlemler için kullanılabilecek büyüklükte bir kamu kaynağı.

Savaşın ekonomik maliyeti yalnızca askeri bütçelerle de sınırlı kalmıyor. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, uluslararası ticaretin aksaması, üretim ve ulaşım maliyetlerinin artması, özellikle düşük gelirli toplumların geçim koşullarını ağırlaştırabiliyor.

Savaşın gerçek maliyeti Pentagon’un hesabından çok daha büyük

Pentagon’un açıkladığı 48,3 milyar dolar, ABD’nin doğrudan askeri harcamalarını gösteriyor.

Bu rakamda İran’da ve bölgedeki diğer ülkelerde yaşanan altyapı tahribatının, sivillerin uğradığı kayıpların, ekolojik zararın ve küresel ekonomide ortaya çıkan sonuçların toplam maliyeti bulunmuyor.

Associated Press’in aktardığına göre İran saldırılarında ABD’nin Orta Doğu’daki hangarları, erken uyarı sistemleri, depoları ve askeri personel tesisleri de hasar gördü. Bu zararların onarım maliyetleri henüz açıklanan tutara eklenmiş değil.

Trump yönetimi ise 1,5 trilyon dolarlık savunma bütçesi için Kongre’den onay istiyor.

Savaş ekonomisi yerine yaşamı önceleyen bir bütçe

ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın açıklanan maliyeti, emperyalist askeri politikaların ekonomik boyutunu ortaya koyuyor.

Askeri harcamaların büyümesi, silah şirketleri için yeni sözleşmeler yaratırken bu kaynakların alternatif kullanım olanaklarını da ortadan kaldırıyor.

48,3 milyar doların tamamının savaş yerine toplumsal ihtiyaçlara ayrılması, tek başına küresel yoksulluğu veya iklim krizini ortadan kaldırmazdı. Ancak yüz binlerce konutun, binlerce okul ve sağlık merkezinin, milyonlarca haneye ulaşabilecek temiz enerji yatırımlarının finansmanını mümkün kılabilecek büyüklükte bir kaynaktan söz ediliyor.

Bu karşılaştırma, savaşın maliyetinin yalnızca harcanan parayla değil, gerçekleştirilmeyen toplumsal yatırımlarla da değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Halkların sağlıklı yaşam, barınma, eğitim ve temiz çevre ihtiyaçları karşılanmayı beklerken milyarlarca doların askeri operasyonlara aktarılması, savaş ekonomisinin öncelikleri ile toplumsal ihtiyaçlar arasındaki çelişkiyi görünür kılıyor.

https://devrimcidusun.org/wp-content/uploads/2021/04/1.png
Akşam Kapanışı 20 Kasım 2026 akşam Haber Bülteni
Devrimci Düşün Yapay Zeka Merkezi ile Sohbet Et

DEV-Devrimci Düşün Yapay Zeka Merkezi ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Merhaba, Ziyaretçi 👋

Bugün nasıl yardımcı olabilirim?

Dünya ABD, İran Savaşının Maaliyetinin 48,3 Milyar Dolar Olduğunu Açıkladı: Bombalara Ayrılan Parayla Milyonlarca İnsana Yaşam Sağlanabilirdi

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir