İZMİR – HABAŞ Demir Çelik’in Aliağa Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen ve 19 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın ardından işçi sendikaları fabrika önünde ortak basın açıklaması gerçekleştirdi. Bağımsız Maden-İş, DGD-SEN, Enerji-Sen, İnşaat-İş, KATAŞ-SEN, OTİS, Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, Tarım-Sen, TSS-İş ve Yapı Yol-İş’in çağrısıyla yapılan açıklamaya, Aliağa’da direnişlerini sürdüren Smart Solar işçileri de katıldı. Umut-Sen de eylemde yer aldı.
“Sermaye işçi kanıyla büyümeye devam ediyor” sözleriyle başlayan açıklamada, HABAŞ’ta yaşananların ilk işçi ölümü olmadığı vurgulandı. Sendikalar, 9 Kasım’daki patlamanın öncesinde de aynı fabrikada işçilerin yaşamını yitirdiğini hatırlatarak ölümlerin birbirinden bağımsız olaylar olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Patlamadan dört gün önce de bir işçi yaşamını yitirdi
HABAŞ’taki patlamadan yalnızca dört gün önce, 5 Kasım’da 20 yaşındaki taşeron işçi Eyüp Eğinli yaşamını yitirdi. İş makinesinin lastiğine hava basıldığı sırada meydana gelen patlamada Eğinli hayatını kaybederken bir işçi de yaralandı. Bundan önce, 21 Ekim’de taşeron işçi Hakan Doğan yüksekten düşerek yaşamını yitirmişti.
Böylece 21 Ekim ile 9 Kasım arasındaki üç haftadan kısa sürede HABAŞ’ın Aliağa tesislerinde üç ayrı ölümcül olay yaşandı. Son patlamada 19 işçinin hayatını kaybetmesi, fabrikadaki iş güvenliği uygulamalarını ve kamu denetimini yeniden gündeme taşıdı.
İSİG Meclisi’nin verilerine göre HABAŞ işletmelerinde yıllar içinde çok sayıda işçi yaşamını yitirdi. Euronews’in aktardığı şirketin 2025 sürdürülebilirlik raporunda da kayıp günlü iş kazalarının arttığı görülüyor. HABAŞ çalışanları arasındaki kayıp günlü iş kazası sayısı 2024’te 109 iken 2025’te 146’ya çıktı. Taşeron çalışanlarında ise bu sayı 38’den 83’e yükseldi.
Şirket raporunda kazaların nedenlerine ilişkin ayrıntılı döküm bulunmazken, HABAŞ artışın nedenlerinin analiz edildiğini ve iş güvenliği alanında bazı önlemler alındığını bildirdi. Ancak açıklanan veriler, iş güvenliği uygulamalarının ve taşeron denetimlerinin yeterliliğine ilişkin soruları gündeme getiriyor.
HABAŞ daha önceki iş cinayetlerinde de kusurlu bulundu
Sendikalar, açıklamada HABAŞ bünyesinde geçmişte yaşanan işçi ölümlerini ve bu olaylara ilişkin yargı kararlarını da hatırlattı.
2020 yılında fabrikada sac değişimi sırasında yüksekten düşerek yaşamını yitiren Kadir Özdemir’in ailesinin açtığı tazminat davasında HABAŞ yüzde 70 oranında asli kusurlu bulundu. Özdemir’in ölümü, fabrikadaki iş güvenliği önlemlerinin yetersizliğine ilişkin daha önce de ciddi soruların gündeme geldiğini gösteren örneklerden biri oldu.
2017 yılında Kocaeli Körfez’de HABAŞ’a ait LPG tankerinde meydana gelen patlamada ise işçi Nail Demirci yaşamını yitirdi, 10 kişi yaralandı. Bu olayla ilgili Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 21 Mayıs 2026’da HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ve dört şirket yetkilisini asli kusurlu bularak 4 yıl 10 ay 10 gün hapis cezasına ve 1 yıl 9 ay meslekten men cezasına hükmetti.
Sendikalar, daha önce işçi ölümlerine ilişkin davalarda sorumluluğu bulunan şirket yöneticilerinin yeni bir facianın ardından da hesap vermesi gerektiğini vurguladı. Geçmiş olaylarda verilen kararların ve uygulanan yaptırımların işçi ölümlerini önlemeye yetmediğine dikkat çekti.
Başaran’a ev hapsi, dokuz şüpheliye tutuklama
9 Kasım’daki patlamaya ilişkin soruşturmada 11 kişi gözaltına alındı. Şüpheliler arasında HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran, fabrika müdürü, işveren vekili, çelikhane müdürü ve bakım birimlerinde görevli yöneticiler de bulunuyordu.
Soruşturma kapsamında dokuz kişi tutuklanırken Mehmet Rüştü Başaran ve bir başka şüpheli, ev hapsini de içeren adli kontrol kararıyla serbest bırakıldı.
Sendikalar, daha önceki bir iş cinayeti davasında asli kusurlu bulunan Başaran’ın 19 işçinin yaşamını yitirdiği patlamanın ardından tutuklanmamasına tepki gösterdi. Başaran hakkında verilen ev hapsi kararını “adeta ödüllendirme” olarak nitelendiren sendikalar, HABAŞ patronlarının, şirket yöneticilerinin ve sorumluluğu bulunan kamu görevlilerinin hesap vermesini istedi.
İzmir Valiliği, ilk bulguların sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak elektrik ark ocağına düşmesine işaret ettiğini açıklamıştı. HABAŞ ise patlamanın elektrik ark ocaklarından birinde yürütülen planlı bakım çalışmaları sırasında meydana geldiğini duyurmuştu. Patlamanın kesin nedeninin ve sorumlulukların soruşturma sonucunda ortaya çıkarılması gerekiyor.
Üretimin sürdürülmesine ve Türk Metal’e tepki
Ortak açıklamada, patlamanın ardından fabrikada yaşananlara da dikkat çekildi. Sendikalar, işçilerin arkadaşlarını enkazdan çıkarmaya çalıştığı sırada üretimin sürdürüldüğünü, hayatını kaybeden işçilerin cenazeleri Adli Tıp Kurumu’ndayken çalışanların yeniden vardiyaya çağrıldığını belirtti.
Açıklamada fabrikada yetkili sendika olan Türk Metal de eleştirildi. Sendikalar, Türk Metal’in işçilerin can güvenliğini esas alarak üretimin durdurulmasını talep etmesi gerekirken işçileri yeniden çalışmaya çağırdığını savundu. Türk Metal’in tutumunun işçilerin güvenlik taleplerinin önüne geçtiğini belirten sendikalar, metal işçilerine Türk Metal’in HABAŞ’taki yetkisini sona erdirme çağrısı yaptı.
Sendikalar, işçilerin güvenliği sağlanmadan üretime devam edilmesini kabul etmediklerini vurgulayarak işçilerin çalışma koşulları üzerinde söz ve karar sahibi olması gerektiğini belirtti.
Smart Solar işçilerinden HABAŞ işçilerine dayanışma
Eyleme katılan Smart Solar işçileri de Aliağa’daki işçi mücadelesinin ortak taleplerini dile getirdi. Smart Solar’da DİSK/Enerji-Sen’e üye oldukları için işten çıkarıldıklarını belirten 85 işçi, 14 Kasım itibarıyla fabrika önündeki direnişlerinin 39’uncu günündeydi.
Smart Solar işçilerinin HABAŞ’ta yaşanan patlamanın ardından işçilerle dayanışma kurduğu, 13 Kasım’da telefon yasağına tepki göstererek fabrikaya girmeyen HABAŞ işçilerini ziyaret ettiği bildirildi. Smart Solar işçileri, HABAŞ’ta yaşamını yitiren 19 işçinin hesabının sorulmasının ve işçilerin örgütlenme hakkının savunulmasının ortak bir sınıf mücadelesinin parçası olduğunu vurguladı.
Smart Solar’daki direniş, sendikalaşma hakkı nedeniyle işten çıkarmalara karşı sürerken HABAŞ’taki iş cinayeti, Aliağa’daki ağır sanayi işletmelerinde iş güvenliği, taşeron çalışma ve sendikal örgütlenme sorunlarını bir kez daha gündeme taşıdı.
Sendikaların talepleri: Bağımsız denetim ve sorumluların yargılanması
Ortak açıklamada, HABAŞ’taki patlamanın bütün yönleriyle soruşturulması, delillerin karartılmasının önlenmesi ve ihmali bulunan herkesin yargı önünde hesap vermesi istendi.
Sendikaların öne çıkardığı talepler şöyle sıralandı:
- Patlamanın nedenleri bütün yönleriyle araştırılsın; soruşturma şeffaf biçimde yürütülsün ve delillerin karartılmasına izin verilmesin.
- HABAŞ patronları, şirket yöneticileri ve sorumluluğu bulunan kamu görevlileri yargılansın.
- Türk Metal yöneticilerinin olay sürecindeki tutumu da soruşturulsun.
- HABAŞ fabrikasında ve Aliağa’daki ağır sanayi işletmelerinde bağımsız, etkin ve sürekli iş güvenliği denetimi yapılsın.
- Taşeron ve güvencesiz çalışma düzenine son verilsin.
- İşçilerin sendikalaşma, örgütlenme ve ciddi iş güvenliği tehlikesi karşısında üretimi durdurma hakları güvence altına alınsın.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan istifa etsin.
Sendikalar ayrıca bir yılda en az 1736 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğine ilişkin İSİG Meclisi verilerini hatırlatarak HABAŞ’taki katliamın Türkiye’deki işçi sağlığı ve güvenliği sorunundan bağımsız ele alınamayacağını belirtti.
Açıklamada, işçilerin 12 saati aşan mesailerle çalıştırıldığına ilişkin iddialar da gündeme getirildi. Sendikalar, işçilerin uzun çalışma saatleri ve güvencesiz koşullar altında çalışırken patronların servetlerini büyütmesine tepki gösterdi.
“İşçilerin yaşamı kâr hesabından daha değersiz değil”
Sendikalar, HABAŞ’ta yaşananların yalnızca bir fabrikadaki güvenlik sorunu olmadığını, işçi sağlığı ve güvenliğinin maliyet hesabına indirgendiği çalışma düzeninin sonuçlarını ortaya koyduğunu belirtti.
Açıklamada, işçilerin yaşamını korumakla yükümlü işverenlerin ve kamu kurumlarının sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiği vurgulandı. İş cinayetlerinin önlenmesi için yalnızca olay sonrasında soruşturma yürütülmesinin yeterli olmadığı; bağımsız denetim, taşeron sisteminin sona erdirilmesi ve işçilerin karar süreçlerinde söz sahibi olması gerektiği ifade edildi.
Sendikalar, HABAŞ’ta yaşamını yitiren 19 işçinin hesabı sorulana, sorumlular yargılanana ve işçilerin güvenli çalışma koşulları sağlanana kadar mücadeleyi sürdüreceklerini belirtti.



































