İSTANBUL – Rusya, Almanya, İtalya ve Japonya’nın BM Genel Kurulu Üçüncü Komitesi’nde gerçekleştirilen oylamada Rusya’nın sunduğu karar tasarısına karşı oy kullanmasını siyasi bir mesaj olarak değerlendirdi. Rusya Dışişleri Bakanlığı İnsan Hakları Çok Taraflı İşbirliği Dairesi Direktörü Grigoriy Lukyantsev, oylamanın ardından yaptığı açıklamada, söz konusu ülkelerin tutumunun “düşman devlet” ifadelerinin BM Şartı’ndan çıkarılması için henüz erken olduğunu gösterdiğini söyledi.
Lukyantsev, tasarıya karşı oy kullanan 53 ülke arasında İkinci Dünya Savaşı’nın eski Mihver devletlerinin de bulunduğuna dikkat çekti. Rus diplomat, Batılı ülkeleri Rusya’yı uluslararası alanda tecrit etme çabaları uğruna tarihsel sorumluluklarını göz ardı etmekle suçladı.
BM Şartı’ndaki “düşman devlet” ifadesi tartışması
Tartışmanın merkezinde, BM Şartı’nın 53. maddesinde yer alan “düşman devlet” ifadesi bulunuyor. İkinci Dünya Savaşı sonrasında hazırlanan BM Şartı’nda yer alan bu tanımlama, savaş sırasında BM Şartı’nı imzalayan devletlerden herhangi birinin düşmanı olan ülkeleri kapsıyor.
Rusya’nın sunduğu karar tasarısı, bu tarihsel ifadelerin BM Şartı’ndan çıkarılmasına yönelik tartışmaların odağındaydı. Almanya, İtalya ve Japonya’nın tasarıya karşı oy kullanması Moskova tarafından eleştirildi.
Lukyantsev, bu ülkelerin tutumunun Nürnberg ve Tokyo mahkemelerinin sonuçlarını tartışmaya açma girişimleriyle bağlantılı olduğunu ileri sürdü. Rus diplomat, söz konusu yaklaşımın bu ülkelerin İkinci Dünya Savaşı’na ilişkin geçmişteki açıklamalarının samimiyetini sorgulattığını savundu.
Güvenlik Konseyi üyeliği tartışması
Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, Almanya, İtalya ve Japonya’nın oylamadaki tutumunun BM Güvenlik Konseyi üyeliğine ilişkin talepler açısından da soru işaretleri yarattığını söyledi.
Özellikle Almanya ve Japonya, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısının değiştirilmesi ve temsil kapasitesinin genişletilmesi tartışmalarında daha güçlü bir konum talep ediyor. Rusya ise bu ülkelerin karar tasarısına karşı tutumunu, uluslararası kurumlarda daha fazla söz sahibi olma talepleriyle çelişkili bulduğunu ortaya koydu.
Rusya-Batı geriliminin BM’ye yansıması
Oylama, Rusya ile Batılı ülkeler arasındaki siyasi ve diplomatik gerilimin BM platformlarına yansıyan başlıklarından biri oldu. Ukrayna savaşı, yaptırımlar ve uluslararası güvenlik düzenine ilişkin anlaşmazlıklar, Moskova ile Avrupa ülkeleri arasındaki ilişkileri belirleyen temel konular arasında yer alıyor.
Rusya’nın 2022’de yayımladığı “dost olmayan ülkeler” listesi de bu gerilimin ekonomik ve diplomatik boyutunu ortaya koyuyor. Söz konusu listede Avrupa Birliği üyelerinin yanı sıra ABD, İngiltere, Japonya, Kanada ve Ukrayna gibi ülkeler bulunuyor.



































