Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
LİZBON – Portekiz’de konut fiyatlarının ve kiraların hızla yükselmesi, barınma hakkı mücadelesini ülke çapında büyüttü. 14 Kasım Cumartesi günü 30’dan fazla kent ve kasabada düzenlenen gösterilere on binlerce kişi katıldı. Lizbon, Porto, Faro, Coimbra ve Braga başta olmak üzere çok sayıda kentte sokağa çıkan eylemciler, konutun yatırım ve spekülasyon aracı olmaktan çıkarılmasını, herkes için erişilebilir hale getirilmesini talep etti.
Yaklaşık 100 konut örgütü ve yerel girişimi bir araya getiren Casa Para Viver (Yaşamak İçin Ev) platformunun çağrısıyla düzenlenen eylemler, “Ev hakkımızı çalmalarına izin vermeyeceğiz” sloganıyla gerçekleştirildi. Eylemciler, kira artışlarının sınırlandırılmasını, tahliyelere karşı kiracıların yasal güvencelerinin güçlendirilmesini ve kamu eliyle uygun fiyatlı konut üretilmesini istedi.
Yeni kira yasası kiracıların güvencelerini zayıflatacak
Protestoların önemli gündemlerinden biri, hükümetin parlamentoya sunduğu ve genel görüşmede kabul edilen kira düzenlemesi oldu. Değişiklikler, kira sözleşmelerinde mülk sahiplerine daha fazla esneklik tanınmasını ve tahliye süreçlerinin hızlandırılmasını öngörüyor.
Düzenlemeye karşı çıkan konut hakkı örgütleri, değişikliklerin kiracıları ev sahipleri karşısında daha güvencesiz bırakacağı uyarısında bulunuyor. Yeni düzenlemeyle kira artışlarına getirilen sınırlamaların kaldırılması, ev sahiplerinin depozito ve peşin kira taleplerinde daha serbest hareket etmesi ve tahliye işlemlerinin kolaylaştırılması gündemde.
Casa Para Viver, kira piyasasını daha da serbestleştirecek bu düzenlemelerin geri çekilmesini talep ediyor. Platform, konut politikasının mülk sahiplerinin kazanç beklentilerine göre değil, insanların barınma ihtiyacına göre belirlenmesi gerektiğini savunuyor.
Kiralar 6 yılda yüzde 68 arttı
Portekiz’de barınma krizinin boyutunu ortaya koyan veriler, konut fiyatlarının gelirlerden çok daha hızlı yükseldiğini gösteriyor. Avrupa Birliği verilerine göre ülkede konut fiyatlarının gelirlere oranı 2015-2025 döneminde yüzde 61 arttı. Bu artış, AB ülkeleri arasındaki en yüksek oran olarak kayda geçti.
Portekiz’de kiralar da 2020’den bu yana yüzde 68 yükseldi. 2025’in ilk çeyreği ile 2026’nın ilk çeyreği arasında konut fiyatlarındaki artış ise yaklaşık yüzde 20 oldu. Özellikle Lizbon ve Porto’da ücretlerin konut giderlerini karşılamakta yetersiz kalması, gençlerin ailelerinden ayrılarak bağımsız bir yaşam kurmasını ve emekçilerin işyerlerine yakın bölgelerde barınmasını giderek zorlaştırıyor.
Konut yatırım ve spekülasyon aracına dönüştürüldü
Konut krizinin büyümesinde yabancı yatırımcıların, emlak fonlarının ve turizm sektörünün etkisi de tartışılıyor. Konutların kısa süreli turist kiralamalarına ayrılması, uzun dönemli kiralık ev arzını daraltırken emlak piyasasındaki spekülasyon fiyatları yukarı çekiyor.
Hükümet ise yeni konut inşaatlarını teşvik etmek için vergi indirimleri, kısa süreli kiralamalara yönelik kısıtlamalar ve 145 bin yeni konut inşa etme vaadi gibi adımlar açıkladı. Ancak barınma hakkı savunucuları, bu önlemlerin kiracıların bugün karşı karşıya kaldığı sorunları çözmekten uzak olduğunu belirtiyor.
“Barınma hakkımızı çalamazsınız”
Ülke çapındaki eylemler, barınma krizinin yalnızca Lizbon ve Porto gibi büyük kentlerle sınırlı olmadığını, ülkenin dört bir yanında emekçileri ve gençleri etkilediğini ortaya koydu.
Konut hakkı örgütleri; kira artışlarının denetlenmesini, tahliyelere karşı güçlü yasal güvenceler oluşturulmasını, boş konutların değerlendirilmesini ve kamusal sosyal konut yatırımlarının artırılmasını talep ediyor.
Portekiz’de sokaklara çıkan on binlerce kişi, barınmanın piyasanın insafına bırakılamayacağını ve konutun herkes için temel bir hak olduğunu vurguladı. Eylemler, Avrupa’nın farklı ülkelerinde yükselen kira ve barınma hakkı mücadeleleriyle de birleşiyor.



































