PARİS – Fransa’da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron hükümetinin ekonomi ve kamu hizmetleri politikalarına karşı büyüyen toplumsal tepki, 5 Kasım’da ülke çapında greve ve gösterilere dönüştü. CFDT, CGT, FO, UNSA ve FSU sendika konfederasyonlarının çağrısıyla düzenlenen eylemlere özel sektör ve kamu çalışanlarının yanı sıra emekliler, lise ve üniversite öğrencileri de katıldı.
Ülkenin birçok kentinde düzenlenen yürüyüşlerde ücretlerin artırılması, kamu hizmetlerinin güçlendirilmesi, istihdamın ve sanayinin korunması, 2027 bütçesinde öngörülen kesintilerden vazgeçilmesi talepleri öne çıktı.
Fransız İçişleri Bakanlığı, gün sonunda gösterilere katılanların sayısını 600 binin üzerinde açıkladı. CGT ise öğle saatlerinde 73 kentte 250 binden fazla kişinin alanlarda olduğunu duyurmuştu.
İşçilerden ücret artışı ve kamu hizmetleri talebi
Sendikaların ortak çağrısında, artan yaşam maliyetleri karşısında ücretlerin ve emekli aylıklarının yetersiz kaldığına dikkat çekildi. Akaryakıt, gıda, kira, doğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki artışa karşı ücretlerin aynı hızda yükselmemesi, emekçilerin temel gündemlerinden biri oldu.
CGT asgari ücretin yüzde 10 artırılmasını talep ederken, CFDT net 100 avroluk artış istedi. Kamu çalışanları açısından ise uzun süredir artırılmayan maaş katsayısı ve kamu hizmetlerinde personel yetersizliği tepkilerin başlıca nedenleri arasında yer aldı.
Sendikalar ayrıca kamu kaynaklarının azaltılmasına, işten çıkarmalara ve sanayideki gerilemeye karşı istihdamın korunmasını istedi.
Lise ve üniversite öğrencileri de eylemlerde
Haftalardır süren öğrenci eylemleri, 5 Kasım’daki ülke çapındaki grevle işçi hareketiyle buluştu. Lise ve üniversite öğrencileri eğitim kurumlarının önünde toplanarak okulların ve üniversitelerin daha fazla kaynakla desteklenmesini istedi.
Paris, Strasbourg, Bordeaux ve Marsilya başta olmak üzere birçok kentte okul girişlerinde blokaj girişimleri yaşandı. Paris’te bazı okulların önünde polis müdahalesi gerçekleşirken, öğrenciler eğitimdeki kaynak yetersizliğine ve hükümetin politikalarına tepki gösterdi.
Öğrenci hareketinin talepleri arasında eğitim kurumlarına daha fazla bütçe ayrılması, sınıf mevcutlarının azaltılması ve eğitim sistemindeki eşitsizliklerin giderilmesi de bulunuyor.
Ulaşım ve farklı iş kollarında grev
Grev çağrısı demiryolları, eğitim, sağlık ve sanayi başta olmak üzere birçok sektörde karşılık buldu. SNCF bünyesindeki dört büyük sendika, 4 Kasım akşamından 6 Kasım sabahına kadar sürecek grev çağrısı yaptı. Demiryolu ulaşımında seferler aksarken, kamu hastanelerinde de bütçe kesintilerine karşı iş bırakma eylemleri düzenlendi.
Rafinerilerde çalışan işçiler de üretimin durdurulması çağrısıyla harekete geçti. Eğitim emekçilerinin katılımıyla okullarda grevler yaşanırken, ülke genelinde yaklaşık 250 eylem ve gösteri düzenlenmesi planlandı.
2027 bütçesine karşı mücadele büyüyor
5 Kasım grevinin temel gündemlerinden biri de hükümetin 2027 bütçe tasarısı oldu. Sendikalar, kamu harcamalarının kısılması ve sosyal hizmetlerin daraltılması yönündeki politikaların emekçilerin yaşam koşullarını daha da ağırlaştıracağını belirtiyor.
Hükümet bütçe açığını kontrol altına alma ve kamu maliyesini sıkılaştırma hedefini öne çıkarırken sendikalar, bunun faturasının ücretlilere, emeklilere ve kamu hizmetlerinden yararlanan halka çıkarılmasına karşı çıkıyor.
Fransa’da haftalardır devam eden öğrenci ve emekçi eylemleri, 5 Kasım’da ülke çapında ortak bir grev ve gösteri gününe dönüştü. İşçi sınıfı ile gençliğin taleplerinin aynı alanlarda buluşması, hükümetin bütçe ve ekonomi politikalarına yönelik itirazın kapsamını genişletti.
