ANKARA – Bangladeş’te hazır giyim sektöründe çalışan işçilerin düşük ücretlere ve artan yaşam maliyetlerine karşı başlattığı eylemler beşinci gününde de ülkenin sanayi bölgelerinde etkisini gösterdi. 5 Kasım Perşembe günü işçilerin büyük bölümü fabrikalara dönerken, Gazipur ve Ashulia’da bazı işyerlerinde protestoların devam ettiği bildirildi.
Fransız Haber Ajansı AFP’ye konuşan sanayi bölgelerinden sorumlu polis yetkilisi, Narayanganj bölgesindeki fabrikaların yüzde 95’inden fazlasının yeniden faaliyete geçtiğini açıkladı. Gazipur ve Ashulia’da ise yer yer eylemlerin sürdüğü aktarıldı.
İşçiler 30 bin taka asgari ücret talep ediyor
İşçilerin temel talebi, aylık asgari ücretin mevcut 12 bin 500 takadan 30 bin takaya yükseltilmesi. Gıda, kira, ulaşım ve sağlık harcamalarındaki artış karşısında mevcut ücretlerle geçinemediklerini belirten işçiler, ücretlerin yaşam koşullarına uygun hale getirilmesini istiyor.
Bangladeş’te hazır giyim sektörü yaklaşık 4 milyon işçiyi istihdam ediyor. Ülkenin ihracat gelirlerinin yüzde 80’inden fazlasını sağlayan sektörde çalışanların büyük bölümünü kadın işçiler oluşturuyor. Uluslararası giyim tekellerine üretim yapan fabrikalarda işçiler, sektörün ihracat gelirlerindeki büyüklüğe rağmen düşük ücretlerle çalıştırılıyor.
Polis müdahalesi ve fabrika kapatmaları
Günlerdir süren eylemlerde Dhaka, Savar, Ashulia, Gazipur ve Narayanganj bölgelerinde işçiler sokaklara çıktı, yolları trafiğe kapattı. Polis, gösterileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve ses bombaları kullandı.
4 Kasım’da Savar ve Gazipur’da yeniden çatışmalar yaşanırken, Narayanganj’ın Fatullah bölgesinde de polis müdahalesi sonucu çok sayıda kişinin yaralandığı bildirildi. Bazı işçiler gözaltına alındı. Eylemler nedeniyle yüzlerce hazır giyim fabrikası üretime ara vermek zorunda kaldı.
Ücret kurulu yeni tarife için aralık ayını işaret etti
İşçilerin eylemleri sürerken hükümetin oluşturduğu altı üyeli ücret kurulu, 4 Kasım’da yaptığı ilk toplantıda yeni ücret tarifesinin aralık ayından itibaren uygulanmasını kararlaştırdı. İşçi temsilcisi Babul Akter, yeni ücret üzerinden ilk maaşların ocak ayında ödenmesinin planlandığını açıkladı.
Ancak kurul, asgari ücrette yapılacak artışın miktarını henüz belirlemedi. İşçilerin 30 bin taka talebinin karşılanıp karşılanmayacağı belirsizliğini koruyor.
İhracat gelirleri büyüyor, işçilerin geçim mücadelesi sürüyor
Bangladeş hazır giyim sektörü, H&M, Zara ve Walmart gibi uluslararası markalar için üretim yapıyor. Milyarlarca dolarlık ihracat geliri yaratan sektörde üretimin aksaması, uluslararası şirketlerin sipariş ve teslimat süreçlerini de etkiliyor.
İşverenler artan üretim maliyetlerini ve uluslararası rekabeti gerekçe gösterirken, işçiler temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek ücret talebinde ısrar ediyor. Ücret kurulunun yeni tarife kararı almasına rağmen artış miktarının açıklanmaması, işçilerin taleplerinin karşılanıp karşılanmayacağına ilişkin soru işaretlerini sürdürüyor.
Bugün fabrikalara dönüşün büyük ölçüde gerçekleşmesi, işçilerin ücret mücadelesinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Gözler, aralık ayında yürürlüğe girmesi planlanan yeni ücret tarifesinin miktarına ve işçilerin 30 bin taka talebine verilecek yanıta çevrilmiş durumda.
