İSTANBUL – Şili’de binlerce kişi, 18 Ekim 2019’da başlayan kitle eylemlerinin 7. yıldönümünde yeniden sokaklara çıktı. 18 Ekim 2026 Pazar günü Santiago’daki Plaza Italia’da toplanan kitleler, hem 2019’daki isyanı andı hem de Devlet Başkanı José Antonio Kast hükümetinin ekonomik politikalarını protesto etti.
İspanya merkezli EFE haber ajansının aktardığına göre eylem, çeşitli toplumsal ve öğrenci örgütlerinin çağrısıyla düzenlendi. Göstericiler, hayat pahalılığına ve hükümetin kamu harcamalarında yaptığı kesintilere tepki gösterdi. Eylem genel olarak sakin geçerken öğle saatlerine doğru bazı göstericiler ile güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandığı bildirildi.
2019’da yükselen öfke yeniden sokakta
Şili’de 18 Ekim 2019’da başlayan toplumsal ayaklanma, ulaşım ücretlerine yönelik tepkinin ötesine geçerek eşitsizliğe, hayat pahalılığına ve sosyal haklara erişimdeki sorunlara karşı geniş çaplı bir harekete dönüşmüştü. Eğitim, sağlık ve emeklilik sistemine ilişkin talepler de protestoların öne çıkan başlıkları arasındaydı.
Yedi yıl sonra düzenlenen yürüyüşte “Ekim hâlâ sürüyor” ve “Hayatta kalmak değil, yaşamak istiyoruz” anlamına gelen sloganlar öne çıktı. Eylemlerde, 2019’da dile getirilen toplumsal taleplerin hâlâ karşılanmadığına dikkat çekildi.
Kast hükümetinin kesinti politikaları tepki çekiyor
José Antonio Kast’ın 11 Mart 2026’da göreve başlamasının ardından hükümet, kamu harcamalarını azaltmaya yönelik kapsamlı bir kemer sıkma programı açıkladı. Associated Press’in haberine göre hükümet, 18 aylık dönemde yaklaşık 6 milyar dolarlık kamu harcaması kesintisi öngörürken bakanlıkların bütçelerinde de yaklaşık yüzde 3 oranında azaltma hedefi belirledi.
Hükümet bu adımları kamu maliyesini iyileştirme ve yatırımları teşvik etme hedefiyle savunuyor. Ancak sendikalar, öğrenciler ve toplumsal örgütler, kesintilerin eğitim ve sağlık gibi kamusal hizmetleri ve sosyal hakları zayıflatacağı uyarısında bulunuyor. Haziran ayında Santiago’da düzenlenen öğrenci yürüyüşlerinde de eğitim bütçesindeki kesintiler ve hükümetin ekonomik programı protesto edilmişti.
Sosyal haklar ve eşitsizlik tartışması sürüyor
Şili’deki son yürüyüş, 2019 ayaklanmasının ardından yaşanan siyasi değişimlere rağmen ekonomik ve toplumsal sorunların gündemde kalmaya devam ettiğini gösterdi. Ülkede iki anayasa değişikliği sürecinin referandumlarda kabul edilmemesi ve yeni hükümetin kemer sıkma politikaları, 2019’da yükselen taleplerin nasıl karşılanacağı tartışmasını yeniden gündeme taşıyor.
Kamu harcamalarının azaltılması, özellikle eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim ile sosyal desteklerin geleceği konusunda kaygılara yol açıyor. Emekçiler, öğrenciler ve toplumsal hareketler açısından temel mesele, ekonomik düzenlemelerin maliyetinin kimlerin sırtına yükleneceği ve sosyal hakların nasıl korunacağı.
Şili’de ayaklanmanın 7. yıldönümünde düzenlenen gösteriler, hayat pahalılığına ve kamu harcamalarındaki kesintilere yönelik tepkinin sürdüğünü ortaya koydu. Kast hükümetinin ekonomik programına karşı yükselen itirazların önümüzdeki dönemde nasıl gelişeceği ise örgütlülük düzeyine, hızına ve niteliğine, toplumsal mücadelelerin seyrine ve hükümetin politikalarına bağlı olacak.
