İSTANBUL – Enerji ve maden alanındaki büyük kamu kuruluşlarının yönetim anlayışını değiştirmeye yönelik yasa taslağı tartışma yarattı. Enerji, Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası (ESM), Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ), Eti Maden ve Türkiye Elektrik İletim AŞ’nin (TEİAŞ) özel sektör mantığıyla yönetilmesini öngören hazırlığa tepki gösterdi.
TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu’ndaki görüşmeler sırasında gündeme gelen düzenlemeye ilişkin açıklama yapan ESM, kamu kuruluşlarının özel sektör anlayışıyla yeniden yapılandırılmasının gelecekte özelleştirmelere ve kurumların parça parça sermayeye devredilmesine zemin hazırlayabileceğini belirtti.
Stratejik kamu kuruluşları piyasa mantığına açılıyor
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Nevzat Şatıroğlu, komisyon görüşmelerinde TPAO, BOTAŞ, Eti Maden ve TEİAŞ gibi kuruluşların özel sektör mantığıyla yönetilmesine yönelik bir taslak üzerinde çalışıldığını ve düzenlemenin TBMM gündemine getirilmesinin planlandığını ifade etti. Şatıroğlu, bu modelle karar alma süreçlerinin hızlandırılmasının ve kurumların uluslararası piyasalardaki rekabet gücünün artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Ancak kamu kuruluşlarının yönetiminde kâr ve rekabet ölçütlerinin öne çıkarılması, enerji arzı, doğal kaynakların kullanımı ve kamusal sorumlulukların nasıl ele alınacağı sorusunu gündeme getiriyor. Bu kurumlar yalnızca ticari faaliyet yürüten işletmeler değil; enerji ve maden kaynakları üzerinde kamusal kararların alındığı stratejik alanlarda faaliyet gösteriyor.
Kamu kaynakları kimin çıkarına kullanılacak?
ESM’nin itirazı, yönetim modelindeki değişikliğin özelleştirme sürecinin önünü açabileceği endişesinde yoğunlaşıyor. Sendikanın değerlendirmesine göre kurumların önce özel sektör mantığıyla yeniden yapılandırılması, ilerleyen aşamalarda bütünüyle özelleştirilmeleri ya da faaliyetlerinin belirli bölümlerinin sermayeye devredilmesi için yasal ve yapısal zemin oluşturabilir.
Özelleştirme tartışmasının merkezinde, enerji ve maden kaynaklarından elde edilen gelirin nasıl kullanılacağı ve bu kuruluşların hangi toplumsal ihtiyaçlara göre yönetileceği bulunuyor. Kamu mülkiyetindeki stratejik kurumların geleceğine ilişkin kararların yalnızca verimlilik ve rekabet ölçütleriyle değil, kamusal yarar ve çalışanların hakları gözetilerek değerlendirilmesi gerekiyor.
Taslak Meclis gündemine gelmeden tartışma büyüyor
Düzenlemenin henüz yasa taslağı aşamasında olduğu ve TBMM’ye sunulmasının planlandığı bildiriliyor. Dolayısıyla söz konusu kurumların özelleştirildiği sonucuna varmak için erken; tartışmanın odağında, yönetim değişikliğinin ileride hangi sonuçlara yol açabileceği bulunuyor.
ESM’nin açıklaması, kamu kuruluşlarının geleceğine ilişkin kararların çalışanlar ve toplum açısından taşıdığı önemi yeniden gündeme getirdi. Enerji ve maden gibi stratejik alanlarda alınacak kararların, kamu kaynaklarının kullanımını, çalışanların haklarını ve toplumun bu kaynaklardan nasıl yararlanacağını doğrudan etkileme potansiyeli bulunuyor.
