ANKARA – ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Pakistan’da yürütülen müzakere sürecinin başarısız olmasının ardından Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma kararını açıklamıştı. CENTCOM, 13 Nisan’da TSİ 17.00 itibarıyla İran limanlarına giren veya çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukasını resmen başlattı. Abluka, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki İran limanlarını kapsıyor ve tarafsız şekilde uygulanacağı belirtiliyor. ABD yetkilileri, ablukaya uymayan gemilerin interception, diversion veya capture ile karşılaşabileceğini duyurdu.
“Rich Starry” Tankerinin Geçişi
Uluslararası gemi takip sistemi MarineTraffic verilerine göre, Malavi bayraklı (ancak Çin menşeli ve sahibi ABD yaptırımlarına tabi) “Rich Starry” adlı orta menzilli kimyasal tanker, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Şarika Limanı’ndan ayrıldıktan sonra Hürmüz Boğazı’ndan geçti. Tanker, yaklaşık 250 bin varil metanol yüklü halde Çin’e doğru ilerliyor. Gemi, ablukanın başlangıcında kısa süreliğine rota değiştirse de ardından geçişini sürdürdü.
CENTCOM’un açıklamalarına göre ablukanın İran limanlarıyla bağlantılı gemileri hedef aldığı ve non-İran limanlarından gelen transit geçişleri engellemediği belirtiliyor. Bu nedenle “Rich Starry”nin geçişi, ablukanın fiilen delindiği yorumlarına yol açsa da teknik olarak kurallara uymadığı ifade ediliyor.
Bölgesel ve Uluslararası Tepkiler
Olayın ardından Çin tarafı, Trump yönetiminin ablukasını “tehlikeli” olarak nitelendirerek itidal çağrısında bulundu. Petrol fiyatları ve küresel enerji güvenliği üzerindeki olası etkiler nedeniyle deniz trafiğinde temkinli bir bekleyiş gözleniyor. Bazı tankerlerin abluka başlangıcında rota değiştirdiği rapor edilirken, “Rich Starry”nin geçişi ablukanın uygulanabilirliği konusunda erken bir test olarak değerlendiriliyor.
