İSTANBUL – Kurulacak özel şirkette Pentagon yüzde 35 mülkiyet payı alacak. ABD Dışişleri Bakanlığı, üretilen petrolün yüzde 20’sini maliyetine satın alma garantisine sahip olacak. Venezuela, 65 milyar varil kanıtlanmış rezervli 17 sahada 100 yıllık işletme hakkı verecek. Bu sahaların önemli bölümü daha önce Rusya veya Çin merkezli şirketler tarafından işletiliyordu. Betancourt’un şirketi (NABEP), petrol altyapısına 100 milyar dolar yatırım taahhüt ediyor.
ABD’nin Kontrol Mekanizmaları
Anlaşma “sıfır maliyetle” gerçekleştirilecek şekilde tasarlandı. ABD, yönetim kuruluna atanacak isimler üzerinde veto hakkına sahip olacak; kurulun çoğunluğu ABD vatandaşlarından oluşacak. Şirket ABD hukukuna tabi olacak ve ABD mahkemelerinin yargı yetkisine girecek. NABEP, ABD’li denetçiler, avukatlar ve danışmanlarla çalışacak.
Egemenlik Tartışmaları
Venezuela’da muhalifler, 100 yıllık hakkın ülkenin doğal kaynaklarının ABD kontrolüne bırakılması olarak değerlendiriyor. Geçici devlet başkanı Delcy Rodríguez ise anlaşmayı sektörü modernleştirme fırsatı olarak savunuyor. ABD Kongresi’nde de Pentagon’un özel petrol şirketine ortak olması yasal yetki ve riskler açısından sorgulanıyor. Anlaşma, emperyalist güçlerin kaynak sömürüsü ve uzun vadeli hâkimiyet kurma çabasının güncel örneği olarak öne çıkıyor.
