PARİS – Fransa’da 21 Eylül’de başlayan öğrenci hareketi, 13 Ekim Salı günü beşinci büyük eylem günüyle devam etti. Öğrenciler, okullarda ve üniversitelerde yaşanan sorunlara karşı daha fazla kamu kaynağı ayrılmasını talep ederken, hükümetin açıkladığı önlemlerin talepleri karşılamadığını belirtiyor.
Sabah saatlerinden itibaren bazı okul ve üniversitelerin girişlerinde blokajlar kuruldu. Gün içinde Paris, Lyon, Marsilya, Lens, Nantes ve Strasbourg gibi kentlerde yürüyüşler düzenlendi. Eylemlere öğrencilerin yanı sıra öğretmenler, veliler ve farklı meslek gruplarından kişiler de katıldı.
Öğrencilerin talepleri: Daha fazla bütçe, daha fazla öğretmen
Eylemlerin temel gündemini Fransa’daki kamu eğitim sisteminde yaşanan kaynak yetersizliği oluşturuyor. Öğrenciler; öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, bakımsız okul binaları, ağır ders programları ve eğitim hizmetlerinin niteliğindeki sorunlara dikkat çekiyor.
Öğrenci örgütleri, özellikle öğretmen açığının giderilmesini ve okul koşullarının iyileştirilmesi için kapsamlı bir kaynak aktarılmasını istiyor. Liseli örgütlerinin talepleri arasında liseler için 10 milyar avroluk acil bütçe planı ve yükseköğretime yerleştirmede kullanılan Parcoursup sisteminin kaldırılması da bulunuyor.
Öğrenciler, mevcut sistemin eğitim kurumları arasındaki eşitsizlikleri derinleştirdiğini savunuyor. Öğretmen kadroları, okul binaları ve eğitim olanakları arasındaki farklılıkların öğrencilerin eğitim sürecini ve üniversiteye giriş şanslarını etkilediğini belirten eylemciler, daha eşit koşullarda eğitim talep ediyor.
Parcoursup ise üniversite başvurularının ve yerleştirme sürecinin yürütüldüğü platform olarak tartışmaların merkezinde yer alıyor. Sisteme yönelik eleştiriler, öğrencilerin akademik kayıtlarının yanı sıra farklı okullardaki olanak eşitsizliklerinin de değerlendirme sonuçlarını etkileyebileceği üzerinde yoğunlaşıyor.
Hükümet 3 bin öğretmen sözü verdi
Eylemlerin büyümesi üzerine Eğitim Bakanı Édouard Geffray, öğretmen açığının daha ağır olduğu okullarda görevlendirilmek üzere 3 bin nitelikli yedek öğretmenin acilen göreve başlatılacağını duyurdu. Hükümet ayrıca 2027 bütçe tasarısına, öğrencilerle yürütülen görüşmelerde gündeme gelen bazı önerileri içeren değişiklikler sunulacağını açıkladı.
Ancak öğrenci örgütleri, açıklanan adımların taleplerini karşılamak için yeterli olmadığını belirterek eylemlerin sürdürülmesi çağrısı yaptı. Hükümetin öğretmen açığına yönelik önlemleri, okulların fiziki koşullarının iyileştirilmesi ve eğitim bütçesinin artırılması talepleriyle birlikte gündemde kalmaya devam ediyor.
Eğitimdeki sorunlar, Fransa’da kamu harcamalarının azaltılması ve bütçe açığının sınırlandırılması tartışmalarıyla da kesişiyor. Hükümet, mali kaynaklar üzerindeki baskıya dikkat çekerken öğrenciler ve eğitim alanındaki örgütler, kamusal eğitimin ihtiyaçlarının karşılanmasını istiyor.
Paris’te Greta Thunberg’den öğrencilere destek
İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg, Paris’in kuzeyindeki Saint-Denis’de bulunan Lycée Paul-Éluard önündeki öğrenci eylemine katıldı. Thunberg, öğrencilerin temel hakları ve eğitim koşullarının iyileştirilmesi için yürüttüğü mücadelenin uluslararası ölçekte desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Thunberg ayrıca eylemlere yönelik polis müdahalelerini eleştirdi. Fransa’da son haftalarda okul blokajları sırasında polisle öğrenciler arasında yaşanan gerilimler ve müdahalelerin şiddeti kamuoyunda tartışma konusu oldu.
Polis müdahaleleri ve gözaltılar tartışılıyor
Öğrenci hareketi boyunca bazı eylemlerde polisle göstericiler arasında çatışmalar yaşandı. Göz yaşartıcı gaz ve müdahale araçlarının kullanıldığı olaylarda yaralanmalar meydana gelirken çok sayıda kişi gözaltına alındı. Reuters’ın 13 Ekim tarihli haberine göre, hükümet geçen hafta bir öğrencinin elinden ağır biçimde yaralanmasının ardından sersemletici el bombalarının kullanımını askıya aldı.
Fransa Eğitim Bakanlığının 13 Ekim öğle saatlerinde açıkladığı verilere göre, hareketin başlangıcından bu yana eğitim personelinden 147 kişi yaralandı. Bakanlık, aynı gün 214 lisenin kapalı olduğunu bildirdi. Bu sayı 6 Ekim’de 800 olarak açıklanmıştı.
Üniversitelerdeki durum konusunda ise resmi verilerle öğrenci örgütlerinin açıklamaları arasında fark bulunuyor. Yükseköğretim Bakanlığı, üniversitelerin yaklaşık yüzde 35’inde kapanma, blokaj veya işgal nedeniyle faaliyetlerin aksadığını bildirirken Union étudiante, yaklaşık 70 üniversitenin yüzde 90’ının kapalı ya da blokaj altında olduğunu öne sürdü.
Eylemler ülke geneline yayıldı
13 Ekim’deki eylemler Paris’in yanı sıra Lyon, Marsilya, Nantes, Strasbourg ve Lens gibi kentlerde de gerçekleştirildi. Lyon’daki yürüyüşe polis verilerine göre yaklaşık 11 bin kişi katıldı. Marsilya’daki eylemde ise öğrencilerle birlikte öğretmenler, hemşirelik öğrencileri, veliler ve farklı örgütlerin temsilcileri yer aldı.
Öğrenci hareketine destek veren FCPE adlı ulusal veli federasyonu da eğitim kurumlarındaki kaynak yetersizliğine dikkat çekerek 13 Ekim eylemlerine katılım çağrısı yaptı. Federasyon, öğrencilerin taleplerinin uzun süredir dile getirildiğini ancak yeterince dikkate alınmadığını belirtti.
Öğrenciler, öğretmen açığının giderilmesi, okul koşullarının iyileştirilmesi, eğitim bütçesinin artırılması ve üniversiteye geçiş sisteminin değiştirilmesi taleplerini sürdürüyor. Hükümetin açıkladığı önlemlerin hareketi sona erdirip erdirmeyeceği ise önümüzdeki günlerdeki gelişmelerle netleşecek.
