Sitemizi Google aramalarında tercih edilen kaynak olarak ekleyin.
ANKARA – Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, 21 Kasım Cumartesi günü İstanbul Üsküdar’daki Bağlarbaşı Kültür ve Sanat Merkezi’nde düzenlenen “Huzur, İstikrar ve Kalkınma Yolunda Terörsüz Türkiye, Terörsüz Bölge” programında konuştu. Yıldız, Kürt sorunu ve silah bırakma süreci kapsamında gündeme gelen yasal düzenlemenin kimleri kapsayacağına ve hangi koşullarda uygulanacağına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Cezaevlerinde bulunan PKK ve KCK hükümlüleri ile tutuklularının sayısını açıklayan Yıldız, hazırlanan çerçeve düzenlemeden yaklaşık 2 bin 800 kişinin yararlanabileceğini söyledi. Yıldız’ın açıklamaları, sürecin siyasi görüşmelerin ötesine geçerek ceza hukuku ve infaz rejimi bakımından nasıl şekilleneceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Cezaevindeki 4 Bin 897 Kişiden 2 Bin 800’ü Yararlanabilecek
Feti Yıldız, düzenlemenin kapsamına ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye’deki cezaevlerinde PKK ve KCK bağlantılı dosyalardan hükümlü veya tutuklu bulunan 4 bin 897 kişi olduğunu belirtti. Bunlardan yaklaşık 2 bin 800’ünün öngörülen yasal düzenleme kapsamında değerlendirilebileceğini ifade etti.
Yıldız, çerçeve yasaya ilişkin konuşmasında örgütün feshi, silahların bırakılması ve silahlı unsurların bulundukları alanlardan çekilmesini düzenlemenin dayanakları arasında sıraladı. Ancak açıkladığı 2 bin 800 kişilik sayının, tahliye işlemleri tamamlanmış kişileri değil, düzenlemeden yararlanması öngörülen hükümlü ve tutukluları ifade ettiği anlaşılıyor.
Bu ayrım, sürecin hukuki sonuçları açısından önem taşıyor. Bir siyasi parti yöneticisinin açıkladığı kapsam ile yürürlüğe girmiş bir kanunun doğurduğu haklar aynı anlama gelmiyor. Düzenlemenin kesin sınırları, yasalaşma süreci ve uygulanacak hükümlerle belirlenecek.
Kimler Düzenleme Kapsamı Dışında Kalacak?
MHP’li Yıldız, düzenlemenin bütün hükümlü ve tutukluları kapsamayacağını belirterek bazı suçların istisna tutulacağını söyledi. Öldürme suçları ile belirli müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına ilişkin dosyaların kapsam dışında bırakılacağını ifade etti.
Yıldız, kapsam dışı bırakılan suçlarla ilgili kesinleşmiş mahkûmiyet kararının her durumda aranmayacağını, soruşturma veya kovuşturma bulunmasının da yeterli sayılabileceğini savundu. Bu yaklaşımın nasıl uygulanacağı, özellikle masumiyet karinesi ve hukuki belirlilik ilkeleri bakımından önem taşıyor.
Henüz kesin hüküm verilmemiş bir dosyanın, kişiyi yasal düzenlemeden yararlanma hakkının dışında bırakıp bırakmayacağı tartışması, yalnızca ceza infazına ilişkin teknik bir mesele değil. Aynı zamanda hukuk devletinin temel ilkelerinden olan adil yargılanma hakkıyla da doğrudan bağlantılı.
Cezalarda Beş ve On Yıllık Erteleme Öngörülüyor
Yıldız, düzenlemenin yalnızca cezaevlerinden tahliyeyle sınırlı olmadığını, devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş cezaların infazını da kapsayan bir erteleme mekanizması öngördüğünü anlattı.
Açıklamasına göre, üst sınırı 15 yıla kadar hapis cezası gerektiren suçlarla ilgili soruşturma, kovuşturma veya cezaların infazı beş yıl ertelenebilecek. Üst sınırı 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar bakımından ise on yıllık erteleme süresi uygulanması öngörülüyor.
Yıldız, erteleme döneminde yeniden suç işlenmesi halinde soruşturma, kovuşturma veya infaz işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceğini belirtti. Ayrıca bu süre boyunca zamanaşımının işlemeyeceğini söyledi.
Bu açıklamalar, kamuoyunda “af” olarak tartışılan düzenlemenin hukuki niteliğine ilişkin de soru işaretleri doğuruyor. Yıldız’ın tarif ettiği model, bütün cezaların koşulsuz biçimde ortadan kaldırılmasından ziyade belirli koşullara bağlı erteleme hükümlerine dayanıyor. Bunun genel af, özel af veya ayrı bir hukuki mekanizma olarak nasıl tanımlanacağı ise kanun metnine bağlı olacak.
Sürecin Hukuki Çerçevesi Tartışma Konusu
MHP’nin gündeme getirdiği düzenleme, Kürt sorununun çözümü ve çatışmaların sona erdirilmesi tartışmalarında hukukun nasıl bir rol üstleneceği sorusunu öne çıkarıyor. Silah bırakma sürecinin ardından cezaevlerindeki hükümlü ve tutukluların durumunun ne olacağı, siyasi görüşmelerin toplumsal ve hukuki sonuçları bakımından belirleyici başlıklardan biri.
Bununla birlikte düzenlemenin yalnızca belirli dosyalar için oluşturulacak geçici bir mekanizma mı olacağı, yoksa ceza ve infaz sistemindeki daha geniş sorunları da kapsayıp kapsamayacağı henüz açıklığa kavuşmuş değil.
Türkiye’de tutukluluk süreleri, cezaevlerindeki koşullar, hasta mahpusların durumu ve ifade özgürlüğü kapsamındaki yargılamalar onlarca yıldır hukuk ve insan hakları tartışmalarının konusu. Süreç kapsamında hazırlanacak düzenlemenin bu alanlarla ilişkisi de açıklanmayı bekliyor.
Çözüm uzak görünüyor
Silahlı çatışmaların sona erdirilmesine yönelik girişimler, yalnızca güvenlik politikaları ve ceza hukuku üzerinden değerlendirilemeyecek kadar geniş toplumsal sonuçlar doğuruyor. Sermaye devletinin Kürt ulusu inkarı ile uzun yıllara yayılan çatışma ortamı, yaşam hakkından yerinden edilmeye, kamu kaynaklarının kullanımından bölgesel ekonomik eşitsizliklere kadar birçok alanı etkiledi.
Bu nedenle sürecin toplumsal sonuçları değerlendirilirken Kürt ulusunun demokratik hakları, emekçilerin yaşam koşulları ve kamusal kaynakların dağılımı da önem taşıyor. Kürt ulusunun tam hak eşitliği temelinde tüm hakları için kitlelerin dahil olduğu bir süreç yerine, sermaye devleti ile Öcalan/PKK arasında yürütülen pazarlıklarla ilerleyen sürecin PKK’nin feshine, silahlı mücadelenin tasfiyesine ve Öcalan’ın koşullarına indirgenmesi, sürecin kalıcı barış ve çözüm üreteceği yönünde umut vermiyor. Sorunu yaratan ve bugünlere kadar gelmesine neden olan sermaye devletinin, bugünki yapısı, meseleye yaklaşımı ve pratik tutumu da sorunu çözmekten uzak görünüyor.
Nitekim Yıldız’ın açıklamalarında ise ağırlık, cezaevlerindeki kişilerin hukuki statüsü ve düzenlemenin kapsamı üzerinde toplandı. Demokratik haklar, yerel yönetimler, toplumsal ve ulusal eşitlik ve çatışmanın yarattığı ekonomik sorunlara ilişkin kapsamlı bir program bu konuşmada da ortaya konulmadı.
Önümüzdeki süreçte düzenlemenin yasal metni yayınlandığında, kapsam dışında bırakılacakların tanımı, erteleme koşulları ve uygulamada hangi kurumların yetkili olacağı kesinleşecek. Özellikle kesinleşmiş mahkûmiyet bulunmayan dosyaların nasıl değerlendirileceği konusuda cevabı olmayan başlıklar arasında yer alıyor.
Kaldı ki, Kürt ulusuna dair taleplerle örgütlenmiş, bu taleplere ilişkin eylemleri nedeniyle cezaevinde bulunanların örgütlenmesine ve harekete geçmesine neden olan temel meseleler çözülmedikçe sorun çözülmüş olacak mı? Öcalan’ın daha insani koşullara kavuşması ve birkaç yüz mahpusun türlü koşullara bağlanarak cezalarına ara verilmesi, ertelenmesi vb durumlar Kürt ulusunun, coğrafya haklarının ve işçi sınıfının hangi esaslı sorununa çözüm olacak?










