İSTANBUL – Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanması planlanan uzaktan sağlık hizmeti modeli, aile hekimlerinin iş yükü ve hasta güvenliği açısından tartışma yarattı. Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Yönetim Kurulu Üyesi ve Hukuk ve Mevzuat Sekreteri İlkay Eren, gerekli teknik ve hukuki düzenlemeler tamamlanmadan uygulamanın başlatılmasının hem sağlık çalışanları hem de hastalar açısından sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Eren’e göre uzaktan sağlık hizmetleri, sağlık kuruluşlarına erişimde güçlük yaşayan yurttaşlar için önemli kolaylıklar sağlayabilir. Ancak bunun için hizmetin kimlere, hangi koşullarda ve hangi tıbbi ölçütlerle sunulacağının önceden belirlenmesi gerekiyor.
“Öncelik, ihtiyacı olan hastalarda olmalı”
AHESEN’in itirazlarının başında, uzaktan muayenelerin tüm kayıtlı nüfusa açık ve günlük zorunlu randevu kotasına dayalı bir sistem üzerinden yürütülmesi geliyor. Eren, böyle bir modelin hizmetten öncelikle yararlanması gereken hastaların ihtiyaçlarını geri plana itebileceğini belirtiyor.
Sendikanın önerisi, uzaktan sağlık hizmetine erişimde yaşlıların, yatağa bağımlı kişilerin, engellilerin, hareket kısıtlılığı bulunanların ve kronik hastaların ihtiyaçlarını dikkate alan bir triyaj sistemi kurulması.
Triyaj, hastaların sağlık ihtiyaçlarının aciliyet ve öncelik bakımından değerlendirilmesini ifade ediyor. Uzaktan sağlık hizmetlerinde bu değerlendirmenin doğru yapılması, hangi hastanın uzaktan danışmanlıkla takip edilebileceğinin, hangi hastanın ise yüz yüze muayeneye yönlendirilmesi gerektiğinin belirlenmesi açısından önem taşıyor.
Hekimlerin hukuki sorumluluğu netleştirilmeli
Eren’in gündeme getirdiği bir diğer başlık, uzaktan muayene sırasında hekimlerin tıbbi kararlarının hangi hukuki çerçevede değerlendirileceği.
Uzaktan değerlendirmede fiziksel muayenenin mümkün olmaması, bazı durumlarda tanı ve tedavi sürecini güçleştirebilir. Bu nedenle hangi belirtilerde hastanın yüz yüze muayeneye yönlendirileceğinin belirlenmesi, hekimlerin yetki ve sorumluluklarının açık biçimde tanımlanması gerekiyor.
AHESEN, uzaktan sağlık hizmeti için tıbbi ve hukuki bir rehber hazırlanmasını, fiziksel muayenenin gerekli olduğu durumların açıklığa kavuşturulmasını ve hastayı yüz yüze değerlendirmeye yönlendiren sağlık çalışanlarının hukuki açıdan güvence altına alınmasını talep ediyor. <
Teknik altyapı ve mevzuat uyumu çağrısı
Uzaktan sağlık hizmetinin güvenli biçimde yürütülebilmesi, yalnızca randevu sisteminin devreye alınmasıyla mümkün değil. Sağlık çalışanlarının kullanacağı teknik sistemlerin işler durumda olması, hasta bilgilerinin güvenli biçimde işlenmesi ve hizmetin kesintisiz yürütülebilmesi de gerekiyor.
Eren, uygulama öncesinde teknik altyapının tamamlanması ve Sağlık Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatı arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi gerektiğini belirtiyor. Sendikanın talepleri arasında, uygulamanın günlük zorunlu randevu kotası üzerinden değil, hastaların ihtiyaçlarını esas alan bir modelle yürütülmesi de bulunuyor.
Sağlık hizmeti yalnızca sayısal hedeflere indirgenemez
Uzaktan sağlık hizmetleri, özellikle hareket kabiliyeti kısıtlı ve sağlık kuruluşlarına ulaşmakta güçlük çeken kişiler için erişimi kolaylaştırabilir. Ancak uygulamanın başarısı, yalnızca kaç randevunun uzaktan gerçekleştirildiğiyle ölçülemez. Hastanın doğru değerlendirilmesi, gerektiğinde yüz yüze muayeneye yönlendirilmesi ve sağlık çalışanlarının mesleki kararlarını güvenle verebilmesi de hizmetin temel unsurları arasında yer alıyor.
Aile hekimlerinin uyarıları, yeni uygulamaların sahadaki çalışma koşulları ve sağlık hizmetinin ihtiyaçları gözetilerek hazırlanmasının önemini ortaya koyuyor. Teknik ve hukuki belirsizliklerin giderilmesi, hem hastaların güvenliği hem de sağlık çalışanlarının sorumluluklarını açık biçimde yerine getirebilmesi açısından önem taşıyor.
AHESEN’in çağrısı, 1 Kasım’da başlaması planlanan uzaktan sağlık hizmetinin hasta önceliklendirmesi, hukuki güvence ve teknik altyapı eksiklikleri giderilerek uygulanması yönünde.
