ANKARA – ABD ile İran arasında Viyana’da dolaylı müzakerelerin sürdüğü bir dönemde, Washington’un askeri hamleleri hız kesmeden devam ediyor. Pentagon kaynakları ve ABD medyası tarafından doğrulanan bilgilere göre, dünyanın en büyük nükleer güçle çalışan uçak gemisi USS Gerald R. Ford (CVN-78), Cebelitarık Boğazı’nı geçerek Akdeniz’e girdi. Geminin, eşlik eden kruvazör, destroyer ve lojistik unsurlarla birlikte önümüzdeki günlerde İsrail açıklarına ulaşması bekleniyor.
CNN ve The Wall Street Journal gibi yayın organları, bölgedeki ABD askeri varlığının son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını duyurdu. Ford’un yanı sıra USS Dwight D. Eisenhower uçak gemisi grubunun da Körfez’de görev yaptığı, B-52 bombardıman uçaklarının Diego Garcia üssünden kalkış yaptığı ve çok sayıda F-35, F-22 savaş uçağının İsrail ve Ürdün’deki üslere konuşlandırıldığı belirtildi. Toplamda 100’den fazla savaş uçağı, 15’ten fazla savaş gemisi ve binlerce deniz piyadesinin bölgede hazır bekletildiği kaydediliyor.
Beyaz Saray Sözcüsü, yığınağın “İsrail’in güvenliğini sağlamak ve İran’ın provokatif eylemlerine karşı caydırıcılığı artırmak” amacıyla yapıldığını savundu. Ancak ABD’li yetkililer, hareketliliğin müzakereleri baltalamak değil, “masada daha güçlü bir pozisyon” elde etmek için olduğunu iddia etti.
‘ASKERİ ŞOVLARI BİZİ KORKUTMUYOR’
Tahran’dan ise sert tepkiler geldi. İran Devrim Muhafızları Sözcüsü, “ABD’nin askeri şovları bizi korkutmuyor. Her türlü tehdide karşı caydırıcı gücümüz hazır” açıklamasını yaptı. İran Dışişleri Bakanlığı, yığınağın “bölgeyi ateşe atma riski taşıdığını” belirterek, müzakerelerin devamı için ABD’nin “askeri gerilimi düşürmesi” gerektiğini vurguladı.
Bölgedeki gerilim, Hizbullah-İsrail sınırındaki çatışmalar, Yemen’deki Husilerin eylemleri ve Gazze’deki gelişmelerle birleşince, Doğu Akdeniz ve Basra Körfezi’nde sıcak çatışma riskini artırıyor. Analistler, USS Gerald R. Ford’un varlığının İran’ın balistik füze ve insansız hava aracı kapasitesine karşı “güç gösterisi” olarak okunduğunu, ancak aynı zamanda yanlış hesap riskini yükselttiğini ifade ediyor.
Müzakerelerin önümüzdeki haftalarda kritik bir aşamaya girmesi beklenirken, askeri yığınakların diplomasiyi nasıl etkileyeceği ilerleyen günlerde görülecek.
USS GERALD R. NEDİR?
USS Gerald R. Ford (CVN-78), ABD Donanması’nın Gerald R. Ford sınıfı uçak gemilerinin ilki olup, eski Nimitz sınıfının yerini alacak şekilde tasarlanmış en modern ve teknolojik olarak en ileri savaş platformudur. Huntington Ingalls Industries Newport News tersanesinde inşa edilen gemi, 14 Kasım 2009’da omurgası kızağa konulmuş, 9 Kasım 2013’te üretilmiş ve 22 Temmuz 2017’de hizmete girmiştir.
Geminin temel teknik özellikleri şöyle sıralanmaktadır:
- Deplasman: Yaklaşık 100.000 ton (tam yük).
- Uzunluk: 333-337 metre (1.092-1.106 feet).
- Genişlik: Su hattında 41 metre (134 feet), uçuş güvertesinde 78 metre (256 feet).
- Yükseklik: Yaklaşık 76 metre (250 feet), 25 güverte.
- Taslak (Draft): 12 metre (39 feet).
- İtki Sistemi: İki adet Bechtel A1B nükleer reaktör (yüksek zenginleştirilmiş uranyumla çalışan basınçlı su reaktörleri), dört şaft/propeller.
- Hız: 30 knot üzeri (56+ km/s).
- Menzil: Nükleer güç sayesinde sınırsız (yaklaşık 20-25 yıl yakıt ikmali gerektirmeden).
- Mürettebat: Yaklaşık 4.539 kişi (gemi personeli, hava kanadı ve karargâh dahil; Nimitz sınıfına göre 600-700 kişi daha az).
- Uçak Kapasitesi: 75-90 adet sabit kanatlı uçak ve helikopter (F-35C, F/A-18E/F Super Hornet, E-2D Hawkeye vb.).
- Günlük Sorti Kapasitesi: Sürdürülebilir 160 sorti/gün (Nimitz sınıfının 140 sorti/gününe kıyasla artış).
- Önemli Yenilikler:
- Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi (EMALS) – Buhar yerine manyetik güçle uçak fırlatma.
- Gelişmiş Tutma Sistemi (Advanced Arresting Gear).
- Çift Bant Radar (DBR) ve AN/SPY-3 gibi entegre radar sistemleri.
- Elektrik üretiminde %150 artış (yeni sistemler ve silahlar için).
- 11 adet gelişmiş silah asansörü (elektromanyetik motorlu).
- Silah Sistemleri: RIM-162 Evolved SeaSparrow füzeleri, Rolling Airframe Missile (RAM), Phalanx CIWS, Mk-38 25mm makineli tüfek sistemleri.
USS Gerald R. Ford, 50 yıllık hizmet ömrü boyunca bakım maliyetlerini %20 azaltacak şekilde tasarlanmış olup, ağırlık ve denge rezervleri sayesinde gelecekteki yükseltmelere uyum sağlar. Gemi, Norfolk, Virginia’da ana üssüdür ve ABD’nin küresel askeri güç projeksiyonunda en kritik unsurlardan biri olarak kabul edilir.
