İSTANBUL – ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci döneminde hayata geçirilen “Amerika’yı Yeniden Büyük Yapma” ticaret stratejisinin en önemli maddelerinden biri olan küresel ek gümrük vergisi, 24 Şubat 2026 sabahı itibarıyla resmen devreye girdi. ABD Gümrük ve Sınır Koruma Servisi (CBP), muafiyet listesinde yer almayan tüm ithal ürünlere yüzde 10 oranında ilave vergi uygulanacağını duyurdu. İstisnalar arasında yalnızca bazı kritik mineraller, belirli ilaç hammaddeleri ve ABD’nin anlaşmalı ülkelerden gelen sınırlı sayıda ürün bulunuyor.
Hedef: Çin, AB ve Komşu Ülkeler
Beyaz Saray yetkilileri, uygulamanın özellikle Çin’den gelen mallara karşı “daha önce görülmemiş bir caydırıcılık” yaratmayı amaçladığını belirtti. Ancak yüzde 10’luk ek vergi, Çin dışındaki ülkeleri de kapsıyor. Avrupa Birliği’nden otomotiv ve makine, Meksika’dan tarım ürünleri ve otomotiv parçaları, Kanada’dan kereste ve alüminyum gibi ürünler de yeni vergi yüküyle karşı karşıya kaldı. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “Artık bedava yolculuk yok. Herkes adil payını ödeyecek” ifadelerini kullandı.
Piyasalarda ve Borsalarda İlk Tepkiler
Uygulamanın yürürlüğe girmesiyle birlikte küresel borsalarda sert satış dalgası yaşandı. Dow Jones endeksi açılışta yüzde 1,8, Nasdaq ise yüzde 2,3 değer kaybetti. Dolar endeksi yükselirken, euro ve yuan karşısında belirgin değer kazandı. Analistler, önümüzdeki aylarda enflasyonist baskının artabileceğini ve tedarik zincirlerinde yeni aksamalar yaşanabileceğini öngörüyor.
Uluslararası Tepkiler Sertleşiyor
Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı, kararı “korumacılığın geri dönüşü” olarak nitelendirerek misilleme tedbirlerinin masada olduğunu açıkladı. Çin Ticaret Bakanlığı ise “Gerekli tüm önlemleri alma hakkımızı saklı tutuyoruz” açıklaması yaptı. Meksika ve Kanada hükümetleri, USMCA anlaşması çerçevesinde acil görüşme talep ederken, Brezilya ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülkeler de kendi karşı önlemlerini değerlendirmeye aldı.
ABD İçinde Tartışmalar Alevlendi
Uygulama, ABD içinde de görüş ayrılıklarına yol açtı. Cumhuriyetçi senatörlerin büyük bölümü kararı desteklerken, bazı iş dünyası temsilcileri ve Demokratlar, tüketicinin cebinden çıkacak ek maliyetlerin orta ve alt gelir grubunu vuracağını savunuyor. Otomotiv, elektronik ve perakende sektörleri, fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu belirterek tedarik zincirlerini yeniden yapılandırma sinyali verdi.
Önümüzdeki Günler Ne Getirecek?
Uzmanlar, yüzde 10’luk ek verginin kısa vadede ABD ithalatını yavaşlatacağını, uzun vadede ise küresel ticaret savaşlarının yeniden alevlenmesine yol açabileceğini belirtiyor. Beyaz Saray, önümüzdeki haftalarda bazı sektörlere yönelik ek muafiyetler açıklayabileceğini ima ederken, uluslararası toplumun tepkisi ve olası misillemeler yakından izleniyor. Küresel ekonomi için kritik bir dönemeç yaşanıyor
