WASHİNGTON – ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’ya yönelik büyük ölçekli bir askeri operasyon düzenlendiğini ve Devlet Başkanı Nicolás Maduro ile eşi Cilia Flores’in yakalanarak ülke dışına çıkarıldığını açıkladı. Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, “ABD, Venezuela ve lideri Başkan Nicolás Maduro’ya karşı büyük çaplı bir saldırı düzenlemiş ve Maduro ile eşi yakalanarak ülke dışına çıkarılmıştır” dedi.
Trump, Mar-a-Lago’daki basın toplantısında operasyonun detaylarını paylaştı. Gece yarısı başlayan saldırıda, Venezuela’nın başkenti Karakas’taki askeri tesisler hedef alındı. ABD Özel Kuvvetleri Delta Force’un Maduro’yu yeraltı sığınağından çıkardığını belirten Trump, “Bu, Amerikan tarihinin en çarpıcı, etkili ve güçlü operasyonlarından biriydi” ifadelerini kullandı. Maduro’nun helikopterle USS Iwo Jima’ya nakledildiğini ekledi.
Trump, ABD’nin Venezuela’yı “yöneteceğini” vurgulayarak, “Ülkeyi, güvenli, uygun ve akıllı bir geçiş sağlanana kadar yöneteceğiz” dedi. Venezuela petrol ambargosunun devam edeceğini belirten Trump, maliyet konusunda “Bize hiçbir maliyeti olmayacak” açıklamasında bulundu.
Maduro, narko-terörizm ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla New York’ta yargılanacağını söyledi.
ABD’li Petrol Şirketleri Venezüella’ya Girecek
Trump, Venezüella’nın petrol üretiminin “uzun süredir bir fiyasko halinde” olduğunu söyleyerek ülkenin kapasitesiyle kıyaslandığında neredeyse hiç üretim yapılmadığını iddia etti. ABD’nin büyük petrol şirketlerini Venezüella’ya göndererek petrol altyapısını onarmayı, bu şirketlerin milyarlarca dolar harcayacağını ve ülkenin yeniden “para kazanmaya başlayacağını” ifade etti.
Fox News’in “Fox & Friends” programında ülkenin petrol endüstrisinin geleceği hakkında sorulan bir soruya ise Trump, “Evet, bu konuda çok güçlü bir şekilde yer alacağımızı düşünüyorum” yanıtını verdi. “Dünyanın en büyük petrol şirketlerine sahibiz, en büyük, en güçlü şirketler ve bu sektörde çok aktif olacağız” diye ekledi.
Devletlerin Reaksiyonları
ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela’ya yönelik askeri operasyonla Devlet Başkanı Nicolás Maduro ve eşi Cilia Flores’in yakalandığını duyurmasının ardından uluslararası toplumdan karışık tepkiler geldi. Birçok ülke operasyonu egemenlik ihlali ve uluslararası hukuka aykırı olarak kınarken, bazıları ise Maduro’nun kaçırılmasını olumlu karşıladı.
Maduro’nun müttefikleri konumundaki ülkeler en sert tepkileri verdi. Rusya, operasyonu “silahlı saldırı” olarak nitelendirerek Maduro’nun derhal serbest bırakılmasını talep etti ve BM Güvenlik Konseyi’nde acil toplantı çağrısı yaptı. Çin, ABD’nin eylemlerini “hegemonik davranış” olarak eleştirerek Venezuela’nın egemenliğinin ağır şekilde ihlal edildiğini belirtti. Küba, saldırıyı “devlet terörü” olarak tanımladı ve uluslararası toplumdan acil tepki istedi. İran da operasyonu kınayarak, bunun bölgesel ve küresel barışı tehdit ettiğini vurguladı.
Latin Amerika’da tepkiler bölündü. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, saldırının “kabul edilemez bir çizgiyi aştığını” ve Venezuela egemenliğine ağır bir hakaret olduğunu söyleyerek tehlikeli bir emsal oluşturduğunu ifade etti. Meksika, eylemleri BM Şartı’nın ihlali olarak kınadı ve diplomasiye dönüş çağrısı yaptı. Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro, saldırıyı Latin Amerika egemenliğine yönelik bir saldırı olarak nitelendirdi ve BM ile Amerikan Devletleri Örgütü’nün (OAS) acil toplanmasını istedi. Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric ise krize diyalog ve çok taraflılıkla çözüm bulunması gerektiğini, şiddet veya dış müdahalenin kabul edilemez olduğunu belirtti.
Öte yandan, Maduro karşıtı bazı liderler operasyonu destekledi. Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, “Özgürlük ilerliyor, kahretsin ki özgürlük yaşasın!” paylaşımıyla memnuniyetini dile getirdi.
Avrupa’dan gelen tepkilerde temkinlilik hâkimdi. Fransa, operasyonu uluslararası hukukun “güce başvurulmaması” ilkesine aykırı buldu. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, uluslararası hukuka uyulması gerektiğini vurgulayarak olayları netleştirmek için Trump ile görüşeceğini söyledi. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Maduro’nun meşruiyetinin olmadığını kabul etmekle birlikte kısıtlama ve uluslararası hukuk kurallarına uyulması çağrısı yaptı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, ABD eylemlerinin “tehlikeli bir emsal” oluşturduğundan derin endişe duyduğunu belirterek uluslararası hukuka tam saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti. Venezuela, BM Güvenlik Konseyi’nden acil toplantı talep etti.
