ANKARA – Halk TV’ye kayyum atanması ve televizyon kanalının yayınlarının durdurulması basın meslek örgütlerinin tepkisine neden oldu. Medya Dayanışma Grubu, yaptığı açıklamada uygulamanın basın özgürlüğüne doğrudan müdahale olduğunu belirterek kayyum kararına son verilmesi çağrısında bulundu.
Grup, medya kuruluşlarının yönetimine kayyum atanmasının gazetecilerin bağımsız çalışma koşullarını ve halkın haber alma hakkını tehdit ettiğine dikkat çekti. Açıklamada, Halk TV’nin editoryal bağımsızlığının korunması ve kanalın yayın faaliyetlerini özgür biçimde sürdürebilmesi gerektiği vurgulandı.
“Editoryal bağımsızlık korunmalı”
Medya Dayanışma Grubu’nun tepkisi, Türkiye’de medya kuruluşlarına yönelik müdahaleler ve kayyum uygulamalarının basın özgürlüğü üzerindeki etkilerini yeniden gündeme getirdi.
Geçmişte medya şirketlerine atanan kayyumların ardından yaşanan yönetim ve yayın çizgisi değişiklikleri, basın kuruluşlarının mülkiyet ve yönetim yapısına yönelik müdahalelerin gazetecilik faaliyetleri üzerindeki sonuçlarına ilişkin tartışmalara yol açmıştı.
Medya Dayanışma Grubu, Halk TV’ye yönelik uygulamanın sona erdirilmesini ve kanalın editoryal bağımsızlığının güvence altına alınmasını istedi. Açıklama, basın özgürlüğünün korunması ve gazetecilerin bağımsız çalışma koşullarının sürdürülmesi yönündeki çağrılar arasında yer aldı.
Medya Dayanışma Grubu tarafından konuya ilişkin yapılan ortak basın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Türkiye, medya özgürlüğü açısından son derece kaygı verici bir güne uyandı. Halk TV’ye kayyım atanması ve kanalın yayınlarının durdurulması, bir medya kuruluşunun yönetimine müdahalenin ötesinde, gazetecilerin çalışma özgürlüğünü ve toplumun haber alma hakkını etkileyen ağır bir uygulamadır.
Bir medya kurumunun sahiplik yapısı veya şirket ilişkileriyle ilgili iddialar, hukukun güvenceleri içinde, şeffaf ve adil bir yargı süreciyle incelenmelidir. Ancak bu iddialar, haber kuruluşunun yönetimini devralmaya ve yayın faaliyetini durdurmaya gerekçe yapılamaz. Soruşturma yürütülmesi ile bir medya kuruluşunun editoryal bağımsızlığını ortadan kaldırmak birbirinden ayrı konulardır.
Anayasa’nın 29. maddesi, süreli veya süresiz yayınların önceden izne ya da mali teminata bağlanamayacağını; haber, düşünce ve kanaatlerin serbestçe yayımlanmasını engelleyen veya zorlaştıran şartlar konulamayacağını hükme bağlar. Anayasa’nın 30. maddesi de kanuna uygun şekilde kurulmuş basın işletmelerinin matbaa ve basın araçlarının suç aleti olduğu gerekçesiyle zapt edilmesini veya işletilmekten alıkonulmasını yasaklar. Bu hükümler, basın kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmesinin anayasal güvence altında olduğunu ortaya koymaktadır. Halk TV’ye yönelik müdahalenin hukuki dayanağı ve bu güvencelerle ilişkisi kamuoyuna açıklanmalıdır.
Uluslararası insancıl hukuk da savaş koşullarında gazetecilerin korunmasını öngörür. Cenevre Sözleşmelerine Ek I No.lu Protokol’ün 79. maddesi, tehlikeli mesleki görevlerini çatışma bölgelerinde sürdüren gazetecileri sivil kabul eder. Sivil nesneler de askeri hedef niteliği kazanmadıkları sürece saldırıların hedefi yapılamaz. Bu korumalar, gazetecilerin ve sivil amaçla kullanılan medya araçlarının en ağır koşullarda dahi korunması gerektiğini hatırlatmaktadır.
TELE1’e kayyım atanmasının üzerinden yaklaşık bir yıl geçmişken aynı kişinin Halk TV’de de kayyım olarak görevlendirilmesi ayrıca düşündürücü ve üzücüdür. İbrahim Paşalı’nın önce TELE1, ardından Halk TV için bu göreve getirilmesi, kayyım uygulamasının medya kuruluşlarında tekrarlanan bir müdahale yöntemine dönüşebileceği kaygısını güçlendiriyor.
Halk TV’ye yönelik müdahalenin, Ekrem İmamoğlu’nun savunmasının başladığı gün gerçekleşmesi de kamuoyunun yargı sürecinden haberdar edilmesine ilişkin kaygıları artırıyor. Henüz basılmamış bir kitabın yasaklanmasının ardından, savunmanın ve duruşmada yaşananların haberleştirilmesi de mi engellenmek isteniyor? Gazetecilerin duruşmaları izleyip kamuoyuna aktarması, yurttaşların da bu bilgilere erişmesi demokratik toplumun temel gereklerindendir.
Fon skandalına ilişkin haberleri nedeniyle gazetecilerin tutuklanması, bazılarının elektronik kelepçeyle ev hapsinde tutulması ve gazetecilerin haberlerine ya da sosyal medya hesaplarına erişim engelleri getirilmesi, basın üzerindeki baskıya ilişkin kaygıları artırıyor. Gazetecilerin haberleri ve sordukları sorular nedeniyle soruşturmalara uğraması veya özgürlüklerinden mahrum bırakılması, yalnızca ilgili gazetecileri değil, toplumun bilgiye erişim hakkını da hedef alır.
Halkın bilgilenme hakkı, demokrasinin sağlıklı işleyişi için yaşamsal önemdedir. Bu hak; medya kuruluşlarının bağımsızlığı, gazetecilerin güven içinde çalışabilmesi ve kamuoyunu ilgilendiren olayların serbestçe haberleştirilebilmesiyle korunur. Bir kanalın yönetimine müdahale edilmesi ve yayınlarının durdurulması, bu güvenceleri zayıflatır.
Medya Dayanışma Grubu olarak Halk TV çalışanlarıyla ve baskı altındaki tüm meslektaşlarımızla dayanışma içindeyiz. Kayyım uygulamasına son verilmesini, kanalın yayın özgürlüğünün güvence altına alınmasını ve medya kuruluşlarına ilişkin iddiaların editoryal bağımsızlığı ortadan kaldırmayacak hukuki süreçlerle ele alınmasını talep ediyoruz.
Kamuoyunu basın özgürlüğünü, çoğulcu medyayı ve halkın haber alma hakkını savunmaya çağırıyoruz. Basına yönelik her müdahale, toplumun gerçeklere erişimini de daraltır.”
Ortak basın açıklamasına imza atan Medya Dayanışma Grubu bileşenleri şu meslek örgütlerinden oluştu:
Basın Konseyi Çağdaş Gazeteciler Derneği Diplomasi Muhabirleri Derneği DİSK Basın-İş Ekonomi Muhabirleri Derneği Haber-Sen Gazeteciler Cemiyeti İzmir Gazeteciler Cemiyeti Parlamento Muhabirleri Derneği Türkiye Foto Muhabirleri Derneği Türkiye Gazeteciler Sendikası.
