İSTANBUL – İstanbul’un Maltepe ilçesi Cevizli Mahallesi’nde 8 Ekim sabahı meydana gelen bina çökmesinde hayatını kaybedenlerin sayısı 5’e yükseldi. Yedi katlı binanın ilk üç katının çökmesinin ardından başlatılan arama kurtarma çalışmaları, enkaz altında kalan son kişiye de ulaşılmasıyla tamamlandı. Enkazdan 10 kişi sağ kurtarıldı.
Yıllar önce alınan yıkım kararları uygulanmamış
BirGün’ün haberine göre bina, 1988’de zemin kat ve iki kat olarak ruhsatlandırıldı. 1989’da bir kaçak kat, 1990’da ise üç kaçak kat daha yapıldığı tespit edildi. Her iki durumda da kaçak katların yıkılması yönünde kararlar alındı ancak bu kararlar uygulanmadı.
Binanın “İmar Barışı” uygulamasından yararlanmadığı, kentsel dönüşüm sürecinin de tamamlanmadığı bildirildi. Binanın neden çöktüğü ise soruşturma ve teknik incelemelerin ardından netleşecek.
Mimar ve şantiye şefi gözaltında
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı olayla ilgili soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında binanın mimarı ile şantiye şefi gözaltına alındı. Binanın yapım, tadilat ve denetim süreçlerinde kamu görevlilerinin olası ihmal ve sorumluluklarının belirlenmesi için de iki mülkiye müfettişi görevlendirildi.
Soruşturmanın yalnızca doğrudan yapı sürecinde görev alan kişilerle sınırlı kalmaması; geçmişte alınan yıkım kararlarının neden uygulanmadığının ve denetim mekanizmalarının nasıl işlediğinin de açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Yapı güvenliği kâr ve çıkar ilişkilerine bırakılamaz
Maltepe’de yaşanan çökme, yapı güvenliğinin yalnızca binayı yapanların sorumluluğuna indirgenemeyeceğini bir kez daha gösterdi. Ruhsatlandırmadan imar denetimine, kaçak yapıların tespitinden alınan kararların uygulanmasına kadar uzanan süreçte kamusal sorumluluğun bütün yönleriyle incelenmesi gerekiyor.
Güvenli konut bir ayrıcalık değil, temel bir yaşam gereksinimi. Denetim kararlarının yıllarca uygulanmaması, kamu kurumlarının sorumluluğunu ve yapı güvenliğinin nasıl sağlandığını sorgulatıyor. Bununla birlikte, çökmenin kesin nedeni teknik incelemeler tamamlanmadan belirlenmiş sayılamaz.
Maltepe’de 5 kişinin yaşamını yitirdiği olayda yanıt bekleyen temel sorular açık: Kaçak katlar neden yıkılmadı, denetim kararları neden uygulanmadı ve olası ihmallerden kimler sorumlu? Ailelerin ve kamuoyunun beklentisi, soruşturmanın bütün sorumluluk zincirini ortaya çıkarması ve varsa ihmallerin hukuk önünde hesap vermesidir.
