İSTANBUL – 11 Ocak 2016’da “Bu Suça Ortak Olmayacağız” başlıklı bildiriye imza atan Barış İçin Akademisyenler, 10 yılın sonunda hala derin bir hak ihlali tablosuyla karşı karşıya. Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile üniversitelerden ihraç edilen yaklaşık 400-406 akademisyenden yalnızca 4’ünün göreve iade kararı kesinleşti. Bu rakam, 2016-2025 dönemini kapsayan yargı bilançosunda net bir şekilde ortaya çıktı.
Akademisyen Mutlu Arslan’ın sosyal medya hesabından paylaştığı güncel tabloya göre, yargı süreci yıllardır sürüncemede kalırken iade kararları istisna düzeyinde kaldı. Arslan, “Bu hukuksuzluğu durdurun” çağrısında bulunarak tabloyu kamuoyuyla paylaştı.
Yargı Sürecinin Alarm Veren Tablosu
- İhraç edilen akademisyen sayısı: Yaklaşık 400-406 (KHK’larla doğrudan atılan imzacı akademisyenler).
- Açılan dava sayısı: Yüzlerce dosya (idare mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri, Danıştay).
- İade kararı verilen dosyalar: İdare mahkemelerinde 170 civarında kabul/iade kararı çıkarken, 184 ret kararı verildi. Danıştay’da ise yalnızca 12 dava sonuçlandı, 178 dosya hala bekliyor.
- Kesinleşen iade sayısı: Yalnızca 4 akademisyenin göreve dönüşü Danıştay onayıyla kesinleşti.
Bu süreçte Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Füsun Üstel ve diğerleri kararında ifade özgürlüğü ihlali tespit etmesine rağmen idari yargı mercileri ret kararlarını sürdürmeye devam etti. OHAL Komisyonu’nun ret oranının yüksek olması da iadeleri sınırlayan bir başka faktör olarak öne çıkıyor.
Karşılaştırmalı Rakamlar (2016-2025)
| Dönem / Kategori | Sayı | Açıklama |
|---|---|---|
| Toplam ihraç edilen imzacı | ~400-406 | KHK’larla kamu görevinden atılan akademisyenler |
| OHAL Komisyonu iade (genel) | 15 (çoğu imza çekenler) | Bildiriden imza çekenler ağırlıklı |
| İdare mahkemesi iade kararı | ~170 kabul | Çoğu istinafta ret veya yeniden ihraç |
| Kesinleşen göreve iade | 4 | Danıştay onayıyla nihai dönüş |
| Bekleyen dosya (Danıştay) | 178 | Yargı süreci hala tamamlanmadı |
Barış Akademisyenleri ve destekçileri, sorunun siyasi olduğunu vurguluyor. Bir akademisyenin ifadesiyle: “Akademisyenler siyasi bir kararla atıldı; çözüm de siyasi bir kararla gelecektir.”
10 Yılın Bilançosu: Sivil Ölüm ve Belirsizlik
Bildiriye imza atan akademisyenler, KHK’larla “sivil ölüme” mahkum edildi: Pasaport tahditleri, iş bulamama, yurtdışına çıkış engeli ve sürekli yargı baskısı. Bir kısmı yurtdışında çalışmaya başladı, dönmeyecek olanlar da var. İade edilenlerin bir bölümü ise “çeyrek KHK’lı” statüsünde; yargı süreci bitmediği için tam haklarına kavuşamıyor.
Barış İçin Akademisyenler, 10. yılda “Barış bu ülkenin temel ihtiyacıdır” diyerek mücadeleyi sürdüreceklerini belirtiyor.
