İSTANBUL – İran genelinde ve özellikle Rojhilat (Doğu Kürdistan) kentlerinde son haftalarda rejim karşıtı eylemler yeniden yoğunlaştı. Sokaklara dökülen binlerce kişi, ekonomik kriz, kadın hakları ihlalleri, Molla rejimi ve zorunlu başörtüsü yasasına karşı sloganlar attı. Bu protestolar sırasında İran güvenlik güçleri ve Devrim Muhafızları’nın çok sayıda kişiyi gözaltına aldığı bildirildi.
İnsan hakları savunucuları ve Kürt sivil toplum kuruluşlarının paylaştığı bilgilere göre, gözaltına alınan kişiler arasında en az 25 kadın bulunuyor. Bu kadınların isimleri, yaşları ve nerelerden alındıkları kısmen tespit edilmiş olsa da, ailelerine herhangi bir resmi bilgi verilmediği, telefonla görüşme ve avukat hakkının tanınmadığı vurgulanıyor. Gözaltı merkezlerinin neresi olduğu, kadınların hangi koşullarda tutulduğu konusunda da resmi makamlardan açıklama gelmedi.
Hengaw İnsan Hakları Örgütü ve İran İnsan Hakları Belg Merkezi gibi kuruluşlar, “Gözaltındaki kadınların hayatı ciddi tehlike altında. Geçmişteki benzer vakalarda işkence, cinsel şiddet ve yargısız infazlar yaşandı. Rejim, sessiz kalarak korku salmayı amaçlıyor” uyarısında bulundu. Aileler, çocukları ve eşlerinin serbest bırakılması için Tahran ve Mahabad başta olmak üzere çeşitli kentlerde eylem yapmaya çalışıyor.
Protestoların fitilini ateşleyen olaylar arasında zorunlu başörtüsü yasasının daha sert uygulanması, ekonomik çöküş ve Kürt bölgelerindeki baskı politikaları yer alıyor. İran rejimi ise eylemleri “dış mihrakların kışkırtması” olarak nitelendirerek sert müdahaleye devam ediyor.
Uluslararası toplumdan gelen çağrılara rağmen İran makamları henüz herhangi bir açıklama yapmadı. İnsan hakları örgütleri, BM ve Avrupa Birliği’ni acil müdahaleye davet ederken, gözaltındaki 25 kadının sağlıklı ve güvenli bir şekilde ailelerine teslim edilmesi talebi giderek yükseliyor.
