Aliya Nurmuhammedkızı Moldagulova (Kazakça: Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова), 25 Ekim 1925’te bugün Kazakistan’ın Aktobe bölgesine bağlı Bulak köyünde doğdu. Fakir bir Kazak ailesinin çocuğu olarak dünyaya gelen Aliya, çocukluğunda anne-babasını kaybetti ve yetim kaldı. Bu zor koşullar altında amcasının yanında büyüdü, erken yaşta hem hayatın acımasızlığını hem de halkının dayanışma ruhunu tanıdı.
Genç yaşta öğrenim gören Aliya, yedinci sınıfı bitirdikten sonra havacılık okuluna yazıldı; pilot olmayı hayal ediyordu. Ancak Büyük Vatanseverlik Savaşı (II. Dünya Savaşı) patlak verince, vatanını faşist işgalcilere karşı savunmak için içindeki ateş daha da alevlendi. 1942 sonunda okulunu bırakarak Moskova yakınlarındaki Merkezi Kadın Keskin Nişancı Eğitim Okulu’na gönüllü olarak katıldı. Buradaki ilk gruplardan biri olarak eğitime başladı ve olağanüstü nişancılık yeteneğiyle kısa sürede dikkat çekti.
1943 Temmuz’unda eğitimini tamamlayan Aliya, 22. Ordu’ya bağlı 54. Ayrı Tüfek Tugayı’na keskin nişancı olarak atandı. 2. Baltık Cephesi’nde görev yaptığı dönemde, resmi kayıtlara göre 78’den fazla Nazi askerini ve subayını etkisiz hale getirdi. Soğukkanlılığı, devrimci kararlılığı, cesareti ve keskin nişancılığı ile cephede adeta bir efsane haline geldi.
Son Savaş ve Ölümsüzleşmesi
Pskov bölgesinde, Novosokolniki yakınlarındaki Kazachikha köyü için verilen mücadele, Aliya’nın son ve en destansı savaşı oldu. Leningrad-Novgorod operasyonu kapsamında tugay, düşman savunmasını yararak ilerlemiş, Nasva istasyonu civarındaki demiryolunu kesip Kazachikha’yı ele geçirme görevini üstlenmişti.
Şafak sökerken saldırı başladı. İlk savunma hattı başarıyla aşıldı, ancak kısa sürede yoğun Alman karşı ateşiyle piyade birliği yere çöktü, taarruz durma noktasına geldi. Tam bu kritik anda, subayların çoğu yaralanmış veya etkisiz hale gelmişken, Aliya ayağa kalktı. Tam boy yükselerek haykırdı: ‘Asker kardeşlerim, peşimden gelin!‘, ‘Zafere benimle gelin!‘ yoldaşlarına moral vererek yakın çatışmaya hazırladı.
Bu cesur çağrı, yere yatmış askerleri ayağa kaldırdı. Aliya önde, bütün tabur Nazi siperlerine atıldı. Göğüs göğüse çarpışmada Aliya, tüfeği ve el bombalarıyla düşman askerlerini temizledi. Gün boyunca altı kez taarruza önderlik etti, üç kez düşman karşı taarruzunu püskürttü.
Köyün içindeki şiddetli yakın dövüş sırasında bir mayın parçası kolunu yaraladı. Ancak bu yara onu durduramadı. Yaralı halde Alman siperine daldı, makineli tüfeğiyle 28 düşman askerini ve subayını indirdi. El bombaları ve süngüyle boğuşarak 8 faşisti daha etkisiz hale getirdi.
Bu sırada faşist bir nazi subayı tarafından ikinci kez vuruldu. Ağır yaralı olmasına rağmen, son gücünü toplayarak o subayı da etkisiz hale getirdi. Bu son kurşun Aliya için ölümcül oldu. 18 yaşında, vatan toprağını savunurken, elinde silahıyla can verdi.
Ölümünden sonra, 4 Haziran 1944’te Sovyetler Birliği Kahramanı unvanı verildi – bu unvanı alan en genç kadınlardan biri olarak tarihe geçti.
Aliya’nın Halkların Onur Bayrağı, Devrimci Cesaretin Sembolü
Aliya Moldagulova, sadece bir keskin nişancı değildi; o, faşizme karşı koyan, yoksulluk ve yetimlikle sınanmış, ama asla boyun eğmeyen bir halk kızının timsaliydi. Kazakistan’da bugün hâlâ okullara, sokaklara, anıtlara adı verilmekte; 2025’te doğumunun 100. yılında ülke çapında büyük anma etkinlikleri düzenlendi.
Onun yaşamı bize şunu öğretir: Devrimci mücadele, yaşla, cinsiyetle, geçmişle sınırlı değildir. Bir avuç topraktan, bir yürekten doğan inanç, tanklara, toplara, faşizme meydan okuyabilir.
Aliya, bozkırın rüzgârı gibi özgür, kartal gibi keskin, sonsuza dek yaşıyor.
‘Vatan için son damla kana kadar savaşacağım!‘ Aliya Moldagulova’nın sözüydü bu. Ve o, sözünü tuttu.
