ZONGULDAK – Zonguldak’ın kömür madenciliği başkenti konumundaki TTK (Türkiye Taşkömürü Kurumu) ocaklarında kritik bir gelişme yaşandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişlerinin Ocak 2026 başında gerçekleştirdiği denetimlerde, Karadon, Kozlu ve Üzülmez müesseselerine bağlı toplam 4 maden ocağında hayati güvenlik eksiklikleri tespit edildi. Bu eksiklikler üzerine hazırlanan “iş durdurma” raporu 9 Ocak’ta Zonguldak Valiliği’ne sunuldu ve bugün (13 Ocak 2026) resmi talimatla üretim tamamen durduruldu.

Tespit Edilen Kritik Eksiklikler

Müfettiş raporunda vurgulanan başlıca sorunlar şöyle:

Havalandırma, su tahliyesi ve insan nakli (asansör/kuyu sistemleri) gibi hayati sistemlerin, elektrik kesintisi durumunda otomatik devreye girecek ikinci (yedek) enerji kaynağına sahip olmaması.
Tali pervanelerin (ocak içi havalandırma fanları) yedeğinin bulunmaması ve ikinci enerji beslemesinin olmaması.
Su tahliye sistemlerinin otomatik yedekleme mekanizmasından yoksun olması.

Bu eksikliklerin, olası bir kesinti veya arıza halinde işçilerin yer altında mahsur kalma riskini doğurduğu belirtildi. Karadon’a 6, Kozlu’ya 4 ve Üzülmez’e 1 maddeden kapatma kararı tebliğ edildi.

Kararın Uygulanması ve İşçilerin Durumu

Valilik talimatıyla üretim faaliyetleri (özellikle “ayak” bölümlerindeki kömür çıkarma çalışmaları) tamamen durduruldu. Sadece bakım, onarım, tahkimat, su boşaltımı gibi ocak güvenliği için zorunlu personel yer altına inebiliyor.

Diğer madenciler (yaklaşık 5 bin işçi etkileniyor) yer üstünde bekletiliyor; yıllık izin kullananlar izne çıkarılırken, kalanlar eğitim, atölye düzenleme, temizlik gibi işlerde görevlendirilecek.

Genel Maden İşçileri Sendikası (GMİS) Genel Başkanı Hakan Yeşil ve yönetim kurulu üyeleri, süreç hakkında madencilerle saha buluşmaları yaparak bilgilendirme yaptı. Sendika, “İşçi sağlığı ve iş güvenliği önceliğimizdir, taviz vermeyiz” açıklamasında bulundu.

TTK yönetimi, eksikliklerin “yorum farkı” kaynaklı olduğunu, kurumun mevcut yönergelerine göre sorun olmadığını savunuyor. TTK’nın Zonguldak İş Mahkemesi’ne itiraz için hazırlık yaptığı öğrenildi; benzer durumlarda geçmişte mahkeme kararları iptal yönünde çıkmıştı.

Sözkonusu hayati öneme haiz eksikliklerin yıllardır neden giderilmediği, işçiler neden yıllardır hayati tehlike altında çalıştırıldığı soruları ise cevapsız kalıyor.

Zonguldak Valisi Osman Hacıbektaşoğlu, eksikliklerin giderilene kadar üretimin güvenli şekilde durdurulması gerektiğini ifade etti. Sürecin ne kadar süreceği belirsiz; ancak işçilerin mağdur edilmemesi için önlemler alındığı belirtiliyor.

Bu karar, Zonguldak ekonomisini ve binlerce maden işçisini doğrudan etkiliyor.

Üretim Durdurulan TTK Ocaklarında (Karadon, Kozlu, Üzülmez) Geçmişte Yaşanan İş Cinayetleri ve Facialar

Zonguldak’taki Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ocakları, Türkiye madencilik tarihinin en ağır iş cinayetlerinin yaşandığı yerler arasında. Özellikle Karadon, Kozlu ve Üzülmez müesseseleri, grizu patlaması, göçük, metan gazı birikimi ve yangın gibi nedenlerle onlarca madencinin hayatını kaybettiği facialara sahne oldu. Bu facialar, genellikle yetersiz havalandırma, gaz tahliyesi eksikliği ve ikinci enerji kaynağı olmaması gibi hayati güvenlik ihmallerinden kaynaklandı – ki bunlar, Ocak 2026’daki iş durdurma kararının da temel gerekçeleri arasında.

En Büyük ve En Bilinen Facialar

Kozlu Grizu Faciası (3 Mart 1992): TTK Kozlu Müessesesi’nde zincirleme grizu patlamaları sonucu 263 madenci hayatını kaybetti, 550’den fazla işçi yaralandı. Patlama sonrası yangın ve göçükler nedeniyle cesetlerin bir kısmı günler, hatta son ikisi 5 yıl sonra (1997) çıkarıldı. Bu facia, Türkiye’nin en büyük maden felaketi ve dünya madencilik tarihinin en ölümcül kazalarından biri olarak kayıtlara geçti. Facia, “İş Cinayetlerine Karşı Mücadele Günü” (3 Mart) ilan edilmesine yol açtı.
Karadon Grizu Patlaması (17 Mayıs 2010): TTK Karadon Müessesesi’nde (Kilimli), taşeron firmanın galeri açma çalışması sırasında metan gazı patlaması ve göçük meydana geldi. 30 madenci (çoğunlukla taşeron işçi) hayatını kaybetti. Patlamanın nedeni, dinamit sonrası gaz tahliyesinin yapılmaması ve yalıtımsız makinelerden çıkan elektrik kıvılcımı olarak belirlendi. Facia, 15. yıldönümünde (2025) hala anılıyor.
Kozlu Metan Gazı Patlaması (8 Ocak 2013): TTK Kozlu’da taşeron firmanın çalıştığı alanda metan gazı patlaması ve göçük sonucu 8 madenci öldü. Her yıl dönümünde anma törenleri düzenleniyor.

Diğer Önemli Kayıplar ve Genel Durum

1983 Kozlu Grizu Patlaması: 10 Nisan’da 10 işçi öldü.
Üzülmez’de de göçük, yangın ve gaz zehirlenmeleri gibi kazalar yaşandı; ancak büyük toplu ölümlü facia daha az belgelenmiş. TTK genelinde 1955-2006 arası resmi kayıtlara göre 2.668 madenci öldü, yüz binlerce yaralı var. 1992 Kozlu faciası sonrası TTK ocaklarında büyük ölçekli önlemler alındı ve uzun süre toplu ölüm yaşanmadı, ancak taşeron bölgelerde (örneğin 2010 Karadon) facialar devam etti.
Genel nedenler: Metan gazı birikimi, yetersiz havalandırma, ikinci enerji kaynağı eksikliği, eski ekipmanlar ve denetim yetersizliği. Bu sorunlar, 2026 durdurma kararında da vurgulanan “hayati güvenlik eksiklikleri” ile birebir örtüşüyor.