ANKARA – Dünya Değerler Araştırması (World Values Survey – WVS) verilerine göre Türkiye, toplumsal güven (kişiler arası güven) sıralamasında 94 ülke arasında 61. sırada yer aldı. Bu sonuç, ülkede “çoğu insana güvenilebilir” diyenlerin oranının oldukça düşük olduğunu gösteriyor.
Araştırmanın Bulguları
WVS’nin son dalgaları (özellikle Wave 7: 2017-2022) ve ilgili analizlerde, klasik soru “Genel olarak konuşursak, çoğu insana güvenilebilir mi yoksa insanlarla ilişkilerde çok dikkatli olmak mı gerekir?” sorusuna Türkiye’de “çoğu insana güvenilebilir” yanıtını verenlerin oranı yaklaşık %14 seviyesinde kaldı. Bu oran, ülkeyi küresel ölçekte düşük güven grubuna yerleştiriyor ve 94 ülkelik bir listede 61. sıraya karşılık geliyor.
En yüksek toplumsal güven oranlarına sahip ülkeler genellikle İskandinav ülkeleri (Danimarka, Norveç, Finlandiya) ve bazı Asya toplumları (örneğin Çin) olurken, en düşük seviyeler Latin Amerika, bazı Afrika ve Orta Doğu ülkeleriyle birlikte Türkiye’yi de kapsıyor.
Türkiye’deki Durum
- “Çoğu insana güvenilebilir” diyenler: ~%14
- “İnsanlarla ilişkilerde çok dikkatli olmak gerekir” diyenler: ~%84-86
Bu oranlar, yıllardır süren düşük güven eğilimini doğruluyor. Daha önceki dalgalarda da Türkiye, kişiler arası güven konusunda dünyanın en düşük seviyelerinden birinde yer alıyordu. Benzer sonuçlar, Pew Research Center’ın 2025 küresel tutum anketinde de tekrarlandı: 25 ülke arasında Türkiye son sırada (%14 güven), orta gelirli ülkeler grubunda da Kenya ve Meksika’nın gerisinde kaldı.
Nedenleri ve Etkileri
Uzmanlar, düşük toplumsal güvenin sosyo-ekonomik faktörler (ekonomik belirsizlik, kutuplaşma, kurumsal güven eksikliği), tarihsel ve kültürel dinamikler ile ilişkili olduğunu belirtiyor. Düşük güven seviyesi, sosyal sermayeyi zayıflatıyor, ekonomik işbirliğini zorlaştırıyor ve toplumsal dayanışmayı olumsuz etkiliyor.
Karşılaştırmalı Veriler (yaklaşık oranlar, farklı kaynaklardan derleme):
- Danimarka/Norveç: %70+
- Çin: %60 civarı
- Küresel ortalama: %30-40
- Brezilya/Malezya: %10-15
- Türkiye: %14
Dünya Değerler Araştırması, 1981’den beri devam eden küresel bir çalışma olup, değerler, inançlar ve toplumsal tutumları izliyor. Türkiye’nin bu alandaki konumu, güven krizinin derinleştiğine işaret ediyor ve uzmanlar tarafından “toplumsal güven sorunu” olarak nitelendiriliyor.
