İSTANBUL – ABD-İsrail ittifakının İran’a yönelik saldırılarının 4. gününde, Orta Doğu’daki hava trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Havacılık takip platformları ve havayolu şirketlerinin açıkladığı verilere göre, son 72 saatte bölgede en az 11 bin sefer iptal edildi. Bu iptallerin yaklaşık yüzde 60’ı İran, Irak, Lübnan, Suriye ve Körfez ülkeleri hava sahalarını doğrudan etkileyen rotalardan kaynaklanıyor.
1 Milyondan Fazla Yolcu Mağdur
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) ve çeşitli havayolu ittifaklarının ilk tahminlerine göre, iptallerden etkilenen yolcu sayısı 1 milyon 150 bini aştı. En çok etkilenen havayolları arasında Emirates, Qatar Airways, Etihad, Flydubai, Turkish Airlines, Lufthansa ve Air France yer alıyor. Dubai, Doha, Abu Dabi, Beyrut ve Tahran havalimanlarında binlerce yolcu mahsur kalırken, birçok yolcu otel ve geçici konaklama merkezlerine yönlendirildi.
Hava Sahası Kapanmaları ve Rota Değişiklikleri
İran hava sahası tamamen kapalıyken, Irak, Lübnan ve Ürdün hava sahalarında da ciddi kısıtlamalar uygulanıyor. Katar’ın İran uçaklarını düşürmesi sonrası Körfez’deki gerilim artarken, Suudi Arabistan ve BAE de hava savunma sistemlerini en üst seviyeye çıkardı. Birçok uluslararası uçuş, Pakistan, Umman veya Mısır üzerinden uzun dolambaçlı rotalara yönlendiriliyor; bu da uçuş sürelerini ortalama 3-5 saat uzatıyor ve yakıt maliyetlerini artırıyor.
Havayolu Şirketlerinden Açıklamalar
Emirates ve Qatar Airways, “güvenlik nedeniyle” İran ve komşu hava sahalarını kullanmayacaklarını duyurdu. Turkish Airlines, Irak ve İran üzerinden geçen seferlerini süresiz askıya aldı. Birçok düşük maliyetli taşıyıcı ise Körfez destinasyonlarına yönelik tüm seferlerini iptal etti. Havayolu şirketleri, yolculara ücretsiz değişiklik ve iade hakkı tanıyacağını açıkladı ancak rezervasyon sistemlerindeki yoğunluk nedeniyle çağrı merkezleri kilitleniyor.
Ekonomik ve Küresel Etkiler
Havacılık sektöründeki bu kesinti, küresel tedarik zincirlerini de olumsuz etkiliyor. Petrol fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra, turist akışının durması Körfez ekonomilerini vururken, Avrupa ve Asya arasındaki iş seyahatleri de sekteye uğradı. Uzmanlar, çatışmanın bir hafta daha sürmesi halinde iptal sayısının 20 bini, etkilenen yolcu sayısının ise 2 milyonu aşabileceğini öngörüyor.
