TAHRAN – İran’da Evin Cezaevi’nde tutulan Nobel Barış Ödülü sahibi insan hakları aktivisti Nergis Muhammedi, telefon görüşmesi hakkı talebiyle açlık grevine başladığını duyurdu. Muhammedi’nin Paris merkezli vakfı ve ailesinin avukatları tarafından yapılan açıklamaya göre, eylem 3 Şubat 2026 Pazartesi günü başladı.
Muhammedi, 12 Aralık 2025’te Meşhed kentindeki bir protestoda yeniden tutuklanmıştı. Daha önce tıbbi gerekçelerle kısa süreliğine serbest bırakılmıştı ancak hemen ardından gözaltına alınmıştı. Vakıf açıklamasında, Muhammedi’nin Aralık ayından beri yalnızca bir kez (14 Aralık’ta) kardeşiyle telefon görüşmesi yapabildiği, o tarihten sonra hiçbir aile veya avukat görüşüne izin verilmediği belirtildi.
Avukat Chirinne Ardakani, AFP’ye verdiği demeçte şu ifadeleri kullandı: “Nergis Muhammedi son üç gündür açlık grevinde. Telefon görüşmesi hakkı, İran’daki avukatlarına erişim ve ziyaret talebinde bulunuyor. Bu talepler yasal haklarıdır ancak yetkililer tarafından engelleniyor.”
Nergis Muhammedi Vakfı’nın CNN’e özel verdiği açıklamada, açlık grevinin gerekçeleri şöyle sıralandı:
- Yasadışı ve devam eden tutukluluk
- Hapishanedeki ağır koşullar (birçok siyasi tutuklunun maruz kaldığı benzer durumlar)
- Aile ve avukatla iletişim yasağı
- Yetkililerin telefon görüşmelerinde “her şey yolunda” demesi yönündeki baskısı (Muhammedi bu talebi reddederek gerçeği söylemeyi tercih ediyor)
Muhammedi’nin eşi Taki Rahmani ve çocukları da endişelerini dile getirerek, “Nergis’in sağlığı ciddi tehlike altında. Bu bir insanlık suçu” dedi. Vakıf, Muhammedi’nin serbest bırakılması ve tüm siyasi tutukluların koşullarının iyileştirilmesi çağrısında bulundu.
53 yaşındaki Muhammedi, 2023’te Nobel Barış Ödülü’nü “kadın hakları mücadelesi ve İran’daki baskıya karşı verdiği mücadele” nedeniyle almıştı. Ödülü cezaevinde bulunduğu için yokluğunda kabul edilmişti. Geçmişte de birden fazla kez açlık grevi yapmış, tıbbi ihmal ve baskılara karşı direniş göstermişti.
Uluslararası toplumdan tepkiler gelirken, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Amnesty International gibi kuruluşlar İran’ı acilen Muhammedi’nin haklarını tanımaya ve serbest bırakmaya çağırdı. Muhammedi’nin sağlık durumu yakından takip ediliyor; açlık grevinin süresi uzarsa hayati risk taşıyabileceği uyarısı yapılıyor.
