ANKARA – Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) Birinci Dairesi, idari yargıda önemli bir değişikliğe imza attı. 3 Mart 2026 tarihli ve 346 sayılı karar, 5 Mart 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kararla, belirli kritik dava türleri “ihtisas idare mahkemeleri”nde görülecek.
Hangi Davalar İhtisas Mahkemelerine Taşınıyor?
Karar kapsamında şu işlemlerden kaynaklanan davalar belirlenen ihtisas mahkemelerine devredildi:
- Acele kamulaştırma işlemleri
- Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları
- 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca yapılan satış, tahsis ve kiralama işlemleri
- 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) sonucu alınan kararlar (idari yaptırım kararları hariç)
Bu davalar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “ivedi yargılama usulü” kapsamında değerlendirilen türden olup, benzer uyuşmazlıkların aynı mahkemelerde toplanmasıyla süreçlerin hızlandırılması ve kararlar arasında uyum sağlanması amaçlanıyor.
Resmi Açıklama ve Amaç
Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kararı şu sözlerle duyurdu: “Resmi Gazete’de yayımlanan HSK Birinci Dairesi kararıyla, acele kamulaştırma işlemleri, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları, Turizmi Teşvik Kanunu kapsamındaki işlemler ile ÇED kararlarından doğan davalara belirlenen ihtisas idare mahkemeleri bakacaktır.”
Eleştiriler ve Endişeler
Karar, kamuoyunda tartışma yarattı. Kararın, neoliberal özelleştirme ve kâr uğruna doğanın talanı politikalarının önünün açılmasına hizmet edeceği ise genel kabul gören bakış açısı.
Bazı hukukçular ve sivil toplum örgütleri, bu değişikliğin vatandaşın mülkiyet hakkını, çevre haklarını ve itiraz imkanlarını zayıflatacağını savunuyor. Özellikle acele kamulaştırma ve ÇED davalarında, projelerin hızlı ilerlemesi adına bireysel hak arama yollarının daraltılabileceği belirtiliyor. Düzenlemenin yargı bağımsızlığı ve erişilebilirlik açısından da soru işaretleri taşıdığı ifade ediliyor.
Uygulama ve Etkileri
Yeni sistemle birlikte, söz konusu davalar artık yerel idare mahkemeleri yerine belirlenen ihtisas mahkemelerine yönlendirilecek. Bu değişiklik, özellikle büyük altyapı projeleri, madencilik, turizm yatırımları ve çevre odaklı uyuşmazlıklarda yargı sürecini etkileyecek. Kararın Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla derhal uygulanmaya başlanacak olması, önümüzdeki dönemde açılacak davalarda doğrudan hissedilecek.
