İSTANBUL – Kanada Başbakanı Mark Carney ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki Pekin’deki görüşmenin ardından iki ülke, yıllardır süren ticaret gerilimlerini hafifletmek amacıyla bir adım attı. Taraflar, elektrikli araçlar (EV) ve tarım ürünleri başta olmak üzere gümrük vergilerinde karşılıklı indirim anlaşmasına vardı. Bu gelişme, Donald Trump yönetiminin ABD’ye yönelik yüksek tarifeleri nedeniyle Kanada’nın ticaret politikasında belirgin bir “yeniden dengeleme” sinyali olarak yorumlanıyor.
16 Ocak 2026 tarihinde gerçekleşen görüşme sonrası Carney, “ön hazırlık niteliğinde ancak dönüm noktası” olarak nitelendirdiği anlaşmayı duyurdu.
Anlaşmanın ana hatları şöyle:
- Kanada tarafı: Çin’den ithal edilen elektrikli araçlara uygulanan %100’lük cezai tarifeyi, en çok kayrılan ulus (MFN) statüsünde %6,1’e düşürüyor. İlk etapta yıllık 49.000 Çin menşeli EV ithalatına kota konulurken, bu rakam beş yıl içinde 70.000‘e çıkacak. Bu, 2024’te ABD ile koordineli olarak getirilen %100 tarifenin fiilen kaldırılması anlamına geliyor.
- Çin tarafı: Kanada menşeli kanola (canola) tohumuna uygulanan toplam tarifeyi Mart 2026’ya kadar yaklaşık %85‘ten %15‘e indirecek. Ayrıca kanola küspesi, ıstakoz, yengeç ve bezelye gibi ürünlere yönelik ayrımcı tarifeler Mart 2026’dan itibaren en az yıl sonuna kadar askıya alınacak.
Carney, anlaşmanın Kanada çiftçileri için 4 milyar dolarlık kanola pazarını yeniden açacağını vurgularken, Xi Jinping ise ilişkilerde “dönüşüm” yaşandığını belirterek “yeni stratejik ortaklık” vurgusu yaptı. Carney, bu anlaşmanın Kanada’nın ABD’ye aşırı bağımlılığını azaltma stratejisinin bir parçası olduğunu ifade etti.
Bu anlaşma, Kanada’nın sekiz yıl aradan sonra ilk kez başbakan düzeyinde Çin’e resmi ziyaret gerçekleştirmesiyle dikkat çekti. İlişkiler, Huawei CFO Meng Wanzhou’nun tutuklanması, “iki Michael” krizi ve son yıllarda karşılıklı tarifelerle gergin seyretmişti. Trump’ın Kanada’ya %25, Çin’e ek tarifeler uygulaması ise Ottawa’yı Pekin’le yakınlaşmaya itti.
Anlaşmanın Kanada otomotiv sektöründe Çin yatırımlarını teşvik edebileceğini, aynı zamanda Kanada tarım ihracatını canlandıracağını belirtiliyor. Ancak ABD ile ilişkilerde yeni gerilim yaratma potansiyeli de taşıyor. Carney, “küresel ticaretin büyük baskı altında olduğu bir dönemde” bu adımların Kanada ekonomisini güçlendireceğini savundu.
