ANKARA – İnsan Hakları Derneği (İHD), Rojava’da (Kuzey ve Doğu Suriye) devam eden çatışmalar ve kuşatma nedeniyle elektrik, su ve sağlık hizmetlerinin kesilmesi sonucu en az 5 çocuğun hayatını kaybettiğini açıkladı. Dernek, uluslararası toplumu acil harekete geçmeye çağırarak “Çocuklar savaşın tarafı değildir” vurgusu yaptı.
İHD’nin açıklamasında, özellikle Kobanê (Ayn el-Arab) kentinde yaşanan insani kriz detaylı şekilde ele alındı. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) verilerine atıfla, sağlık sisteminin çökme noktasına geldiği, bebek maması ve temel ilaçların tükendiği, sık elektrik kesintileri nedeniyle oksijen cihazlarının çalışmadığı belirtildi. Bu koşullar altında, kuşatma ve şiddetli soğukların da etkisiyle en az 5 çocuğun yaşamını yitirdiği kaydedildi. Kürt Kızılayı (Heyva Sor a Kurd) da benzer şekilde 4-5 çocuğun soğuk ve hizmet kesintileri nedeniyle öldüğünü doğrulayan açıklamalar yaptı.
İHD Açıklamasının tam metni şöyle:
ÇOCUKLAR İÇİN BARIŞA ACİL ÇAĞRI !
Kobanê başta olmak üzere Rojava’nın birçok yerleşiminde süren çatışmalı ortam ve altyapının tahrip edilmesi, çocukların temel haklarına erişimini fiilen ortadan kaldırmıştır. Elektrik, su ve iletişim hizmetlerinin kesilmesi; çocukların gıdaya, eğitime ve güvenli barınmaya erişimini imkânsız hale getirmektedir. Bu koşullar altında çocukların yaşam, hayatta kalma ve gelişme hakkı ciddi biçimde tehdit altındadır.
Heyva Sor a Kurd ve SOHR’un sahadan gelen sağlık merkezi ve hastane verilerine dayanan bilgilerine göre yakıt, elektrik, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimin bu şekilde engellenmesi, dondurucu soğuklar ve yetersiz beslenme sonucu en az 5 çocuk yaşamını yitirmiştir. SOHR, Kobanê’de sağlık sisteminin çökme noktasına geldiğini, bebek maması ve temel ilaçların tükendiğini, sık elektrik kesintileri ve oksijen yetersizliği nedeniyle yenidoğan ölümleri yaşandığını raporlamıştır.
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 6. maddesi, her çocuğun yaşama ve gelişme hakkını güvence altına almaktadır. Aynı sözleşmenin 24, 27 ve 28. maddeleri ise çocukların sağlık, yeterli beslenme, uygun yaşam koşulları ve eğitim hakkını açık biçimde tanımlamaktadır. Rojava’da bugün yaşananlar, bu hakların tamamının eş zamanlı ve sistematik biçimde ihlal edildiğini göstermektedir.
Savaşlarda okulların ve çocukların hedef olmadığını hatırlatıyoruz, eğitim hakkının ihlali tek tek çocukları etkilediği gibi toplumun tamamının bugününü ve geleceğini de etkilemektedir. Gıdaya ve temiz suya erişimin engellenmesi, çocukları kalıcı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya bırakmakta; güvenli barınma koşullarının ortadan kalkması ise çocukları şiddete, ihmale, istismara ve zorunlu göçe açık hale getirmektedir.
Uluslararası insancıl hukuk ve çocuk hakları hukuku, çatışma koşullarında çocukların özel olarak korunması gerektiğini söylemektedir. Ancak Rojava’da çocuklar, tarafı olmadıkları bir çatışmanın bedelini ödemeye zorlanmaktadır. Çocukların temel haklarının ihlal edilmesi, hiçbir askeri, siyasi ya da güvenlik gerekçesiyle meşrulaştırılamaz.
İnsan Hakları Derneği olarak bir kez daha hatırlatıyoruz: Çocuklar savaşın tarafı değildir. Rojava’da çocuklara yönelik devam eden bu çok boyutlu hak ihlallerine derhal son verilmeli; çocukların yaşam hakkı, eğitime erişimi, gıdaya ve güvenli barınmaya ulaşması acilen güvence altına alınmalıdır. Tüm sorumluları acil harekete geçmeye çağırıyoruz.
İHD Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu
