ROJAVA – Genelgede “Yeni Suriye” ifadesi dikkat çekerken, “bu yasağın kararlılıkla uygulanacağı” ve “ihlallere karşı tüm önlemlerin alınacağı” vurgulandı.
Suriye’de yeni yönetim altında faaliyet gösteren Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) kontrolündeki Diyanet İşleri ve Vakıflar Bakanlığı dün(20 Ocak), Kuzey ve Doğu Suriye (Rojava) ile Kürt güçlerine yönelik saldırıları “fetih” (fütuhat) olarak nitelendiren bir genelge yayınladı. Genelge, Kur’an-ı Kerim’in Enfal Suresi‘nin 9. ayetiyle başlayarak dikkat çekti ve cami hatiplerine talimatlar verdi.
HTŞ’nin Diyanet İşleri ve Vakıflar Bakanlığı cami imamlarına gönderdiği yazıda, Rojava’ya yönelik operasyonları “fetihler” olarak tanımladı. Genelge, beş vakit farz namazlarda HTŞ, DAİŞ ve Türkiye’ye bağlı grupların “zaferi” için Kunut duası okunmasını istedi. Enfal Suresi’nin seçilmesi, 1987-1988 yıllarında Irak Baas rejimi tarafından Federe Kürdistan Bölgesi’nde yürütülen ve yaklaşık 182 bin Kürt’ün katledildiği soykırım benzeri “Enfal Harekatı”na atıf olarak yorumlandı.
Aynı Diyanet İşleri bugün(21 Ocak) birden mezhepçilik ve nefret söylemine yasak getirdiğini açıkladı.
Bakanlık tarafından yayınlanan genelge, cami hutbeleri, dini eğitim kurumları, vakıf faaliyetleri ve kamu alanlarında mezhepçi ayrımcılık yapan, nefret söylemi içeren ifadelerin tamamen yasaklandığını belirtiyor. Amaç olarak “Yeni Suriye’nin birleştirici yapısını korumak, toplumsal barışı sağlamak ve mezhepler arası kardeşliği pekiştirmek” gösteriliyor.
Genelge çerçevesinde:
- Hutbe ve vaazlarda mezheplere yönelik aşağılayıcı, dışlayıcı veya kışkırtıcı ifadeler kullanılmayacağı,
- Dini yayınlar, sosyal medya paylaşımları ve eğitim materyallerinde nefret dili tespit edildiğinde idari ve hukuki yaptırımlar uygulanacağı,
- Bakanlık, denetim mekanizmalarını güçlendireceğini ve ihbar mekanizması kuracağını,.
- “Yeni Suriye” vurgusu, Esad rejiminin devrilmesinin ardından HTŞ lideri Ahmed al-Sharaa (eski adıyla Abu Mohammad al-Julani) yönetimindeki geçiş sürecini simgeliyor ve kapsayıcı bir ulusal kimlik inşasını hedeflendiği,
belirtildi.
Genelge, özellikle Alevi, Şii, Hristiyan ve diğer azınlık topluluklara yönelik olası provokasyonları önleme iddiasıyla yayımlandı. HTŞ kaynakları, bu adımın “Suriye’nin mezhepsel bölünmelerden arındırılması” ve “birleşik bir toplum inşası” için zorunlu olduğunu savunuyor. Ancak muhalif kesimler ve Rojava kaynakları, genelgenin samimiyetini sorguluyor; geçmişte HTŞ’nin mezhepçi uygulamalarına işaret ederek “sözde kapsayıcılık” eleştirisi getiriyor.
Ahmed al-Sharaa(Colani) yönetimi, Kuzey ve Doğu Suriye’ye(Rojava) saldırılarıyla eşzamanlı olarak uluslararası meşruiyet kazanma çabaları kapsamında benzer adımlar atıyor. Bu genelge de, “Yeni Suriye”nin “ılımlı İslamcı” imajını güçlendirme stratejisinin parçası olarak görülüyor.
Genelge’nin uygulama aşamasında ne kadar etkili olacağı tartışmalı. Ülkedeki mezhepsel gerilimler, IŞİD hücrelerinin saldırıları ve Kürt bölgelerinde “entegrasyon” adı altında telim alma saldırıları devam ederken, bu tür yasakların toplumsal barışa gerçekten katkı sağlamaktan öte uluslararası arenada meşruluk kurgusu ekseninde devreye sokuluyor. Anti-emperyalist çevreler ise, gerçek eşitlik ve özgürlük için halkların bağımsız mücadelesinin şart olduğunu vurguluyor.
