İSTANBUL – Şam’daki HTŞ yönetimi (Heyet Tahrir eş-Şam), Suriye Eğitim Bakanlığı aracılığıyla Kürtçe eğitimin müfredata dahil edilmesine dair uygulama esaslarını belirleyen talimatları yayımladı. Bu karar, Şara’nın (Ebu Muhammed el-Colani) 13 sayılı 2026 Kararnamesi’ne dayanıyor ve Kürtçe’nin “ulusal dil” olarak “tanınmasını” temel alıyor.
Ancak uygulama planı, Kürtçe’yi tam anlamıyla anadilde eğitim hakkı olarak değil, sınırlı ve seçmeli bir ders olarak konumlandırıyor:
- Kürtçe dersi, yalnızca Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerdeki kamu ve özel okullarda okutulabilecek.
- Tüm eğitim kademelerinde (ilkokuldan liseye) haftada sadece 2 saat olarak verilecek.
- Ders, Kürtçeyi öğrenmek isteyen öğrenciler için seçmeli (isteğe bağlı) olacak ve zorunlu değil.
- Alınan notlar, öğrencinin genel başarı ortalamasına veya sınıf geçme/kalma durumuna etki etmeyecek (sınav dersi niteliğinde, not etkisi yok).
Bu düzenleme, anadilde eğitim talebini ve hakkını karşılamaktan uzak kalıyor. Gerçek anadilde eğitim, Kürtçe’nin eğitim dilinin ana unsuru olduğu, tüm derslerin bu dilde verildiği bir sistem anlamına gelirken; burada Kürtçe yalnızca ek bir dil dersi olarak sınırlı tutuluyor. Haftada 2 saatlik seçmeli uygulama, dilin korunması ve geliştirilmesi açısından yetersiz dahası göstermelik olarak görülüyor; çünkü etkili dil öğrenimi ve kültürel süreklilik için daha kapsamlı, zorunlu ve eşit statülü bir eğitim modeli gerekiyor.
Bu adım, HTŞ yönetiminin Kürt haklarını “ulusal birlik” çerçevesinde sınırlı ölçüde tanıdığını göstermek adına adılmış taktik bir adım olarak değerlendiriliyor, Kürt toplumunun uzun süredir talep ettiği anadilde eğitim hakkı, bölgesel ve kültürel özerklik gibi temel statülerin korunması ve genişletilmesine değil, esas taleplerin elimine edilmesinin bir aracı durumunda. Karar, daha çok sembolik ve kontrollü bir hamle olarak değerlendirilebilir; tam hak eşitliği ve dilin resmi eğitimdeki eşit statüsü sağlanmadan, Kürtlerin asli unsurlardan biri olarak tanınması pratikte hayat bulmuş olmayacak.
