İSTANBUL – Suriye’de Esad rejiminin devrilmesinin ardından yönetimi ele geçiren Hay’at Tahrir eş-Şam (HTŞ) lideri Ahmed eş-Şara (bilinen adıyla Ebu Muhammed el-Colani), bugün (16 Ocak 2026) Kürt halkının kültürel ve ulusal haklarına ilişkin önemli bir kararname imzaladı.
Kararnameye göre:
- Kürtçe, Arapça ile birlikte Suriye’de ulusal dil olarak kabul edildi. Eğitimde Kürtçe seçmeli ders olarak okutulabilecek.
- Kürt halkının geleneksel yeni yılı Newroz Bayramı (21 Mart), resmi tatil ve ulusal bayram statüsü kazandı.
- 1962 nüfus sayımında vatandaşlıktan çıkarılan on binlerce Kürt’e eşit vatandaşlık hakları tanınarak, bu tarihi haksızlık resmen giderildi.
Colani, Kürt halkına hitaben yaptığı konuşmada bu adımları “Suriye’nin tüm bileşenlerinin eşitliği ve kardeşliği” doğrultusunda attıklarını belirterek, kültürel hakların tanınmasının barış ve istikrar için kritik olduğunu vurguladı. Kararname, özellikle 1962 sayımının yarattığı vatandaşlık mağduriyetinin düzeltilmesini en önemli adım olarak nitelendirildi – bu talep yıllardır Kürt siyasi hareketleri ve SDF tarafından dile getiriliyordu.
8 maddeden oluşan kararnamede şunlar yer aldı:
“Madde (1): Suriyeli Kürt vatandaşlar, Suriye halkının temel ve asli bir parçası kabul edilir. Kültürel ve dilsel kimlikleri, çok yönlü ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Madde (2): Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliğin korunmasını taahhüt eder; Kürt vatandaşların ulusal egemenlik çerçevesinde miraslarını, sanatlarını yaşatma ve ana dillerini geliştirme hakkını güvence altına alır.
Madde (3): Kürtçe, ulusal bir dil olarak kabul edilir. Kürt nüfusunun kayda değer oranda bulunduğu bölgelerde, devlet ve özel okullarda seçmeli ders veya eğitsel-kültürel faaliyet kapsamında öğretilmesine izin verilir.
Madde (4): Haseke ilinde 1962 genel nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai yasa ve tedbirler yürürlükten kaldırılır. Suriye topraklarında ikamet eden Kürt kökenli tüm vatandaşlara, kaydı kapalı olanlar dâhil olmak üzere, Suriye vatandaşlığı verilir; hak ve yükümlülükler bakımından tam eşitlik sağlanır.
Madde (5): “Nevruz Bayramı” (21 Mart), baharı ve kardeşliği simgeleyen ulusal bir bayram olarak Suriye Arap Cumhuriyeti’nin tüm bölgelerinde ücretli resmî tatil ilan edilir.
Madde (6): Devletin medya ve eğitim kurumları kapsayıcı bir ulusal söylemi benimsemekle yükümlüdür. Etnik veya dilsel temelde her türlü ayrımcılık ve dışlama kanunen yasaktır. Ulusal ayrışmayı körükleyenler yürürlükteki yasalar uyarınca cezalandırılır.
Madde (7): İlgili bakanlıklar ve yetkili kurumlar, bu kararnamenin hükümlerinin uygulanmasına ilişkin gerekli yürütme talimatlarını, kendi yetki alanları dâhilinde çıkarır.
Madde (8): Bu kararname Resmî Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.”
Daha önce Ekim 2025’te yayınlanan genel resmi tatil listesinde Newroz’un dışarıda bırakılması ve 21 Mart’ın “Anneler Günü” olarak ilan edilmesi büyük tepki çekmiş, Qamishli başta olmak üzere Kürt bölgelerinde protestolar yaşanmıştı.
Kararname, Kürt halkı ve Rojava’daki bileşenler tarafından olumlu karşılanmakla birlikte, bazı yorumlarda “yeterli olmadığı” belirtiliyor: Özerklik veya öz savunma güçlerinin tanınması gibi daha kapsamlı siyasi statü talepleri henüz karşılanmadı.
