İSTANBUL – Suriye’de Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında uzun süredir devam eden çatışmaların ardından bir mutabakata varıldı. Suriye devlet televizyonu (SANA) ve SDG’nin resmi açıklamalarıyla duyurulan anlaşma, kapsamlı ateşkes ile askeri ve idari entegrasyonu öngörüyor.
Anlaşmanın temel maddeleri şöyle:
- Askeri güçler temas hatlarından çekilecek.
- Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik güçleri, Haseke ve Kamışlı şehir merkezlerine girecek; bölgedeki yerel güvenlik güçleri entegre edilecek.
- SDG’ye bağlı üç tugaydan oluşan ayrı bir askeri tümen kurulacak.
- Kobanî (Ayn el-Arab) güçleri için Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde özel bir tugay oluşturulacak.
- SDG’nin sivil kadroları ve memurları, kadroları korunarak Suriye devlet kurumlarına entegre edilecek.
- Kürt halkının medeni hakları ile eğitim hakları düzenlenecek; yerinden edilenlerin bölgelerine güvenli geri dönüşleri garanti altına alınacak.
- Tüm stratejik kaynaklar (petrol sahaları, barajlar), gümrük kapıları ve IŞİD mahkumlarının tutulduğu tesisler merkezi yönetime devredilecek.
- Kamu binalarında Suriye Arap Cumhuriyeti bayrağı dalgalanacak.
Anlaşma, SDG’nin özerk yönetim yapısının kademeli olarak Suriye devlet yapısına dahil edilmesini ve Kürtlerin haklarının korunmasını hedefliyor. Taraflar, anlaşmanın “nihai” olduğunu ve uygulamanın derhal başlayacağını belirtti.
SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin de doğruladığı mutabakat, Ocak ayı başından beri süren çatışmaların (özellikle Halep, Haseke ve Kobanî çevresinde) ardından geldi.
Ancak uzmanlar, anlaşmanın uygulanmasının denetim mekanizmalarının net olmaması nedeniyle kırılgan olabileceğini vurguluyor. HTŞ lideri Ahmed eş-Şara yönetimindeki Şam, entegrasyon sürecini “Suriye’nin birliği” adına zorunlu görürken, SDG tarafı Kürt haklarının korunmasını ön koşul olarak öne çıkarıyor.
Anlaşmaya ilişkin SDG’den yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye hükümeti arasında, kapsamlı bir anlaşma uyarınca ateşkese varılmış; iki taraf arasındaki askeri ve idari güçlerin kademeli bir entegrasyon süreci üzerinde de mutabakata varılmıştır.
“Anlaşma; askeri güçlerin temas hatlarından çekilmesini, İçişleri Bakanlığı’na bağlı güvenlik güçlerinin Haseke ve Kamışlo şehir merkezlerine girmesini ve bölgedeki güvenlik güçlerinin entegrasyon sürecinin başlatılmasını, Suriye Demokratik Güçleri’nden üç tugayı içeren bir askeri tümen oluşturulmasını ve buna ek olarak Halep vilayetine bağlı bir tümen bünyesinde Kobani güçleri için bir tugay kurulmasını kapsamaktadır.
“Anlaşma ayrıca, sivil memurların kadrolarının korunmasıyla birlikte Özerk Yönetim kurumlarının Suriye devlet kurumlarına entegre edilmesini de içermektedir. Ayrıca Kürt halkının medeni ve eğitim haklarının düzenlenmesi ve yerinden edilenlerin bölgelerine geri dönüşlerinin garanti altına alınması konusunda da anlaşmaya varılmıştır.
“Anlaşma, ilgili taraflar arasındaki işbirliğini güçlendirerek ve ülkeyi yeniden inşa etme çabalarını birleştirerek, Suriye topraklarını birleştirmeyi ve bölgede tam entegrasyon sürecini gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.”
