İSTANBUL – ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland‘ı ABD’nin satın almasına yönelik ısrarını sert bir ekonomik hamleyle destekledi. Trump, Grönland’ın ABD kontrolüne geçmesine karşı çıkan 8 Avrupa ülkesine (Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya) 1 Şubat 2026’dan itibaren %10 ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı uzun paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Dünya barışı tehlikede! Çin ve Rusya Grönland’ı istiyor ve Danimarka’nın bunun hakkında yapabileceği hiçbir şey yok. Danimarka’nın savunması iki kızaklı köpek ekibinden ibaret. ABD, bu toprakları 150 yılı aşkın süredir almaya çalışıyor. Bu işlem ancak Grönland’ın tamamen ve eksiksiz olarak satın alınmasına ilişkin bir anlaşmaya varılana kadar böyle devam edecek.”
Başkan Trump, vergilerin 1 Haziran 2026’dan itibaren %25’e çıkarılacağını da belirtti. Bu hamlenin nedeni olarak, söz konusu ülkelerin “amaçları bilinmeyen” şekilde Grönland’a gitmelerini ve genel olarak ABD’nin talebine karşı çıkmalarını gösterdi.
Grönland Krizi Nasıl Başladı?
Trump, ikinci döneminde Grönland’ı ulusal güvenlik gerekçesiyle “ABD toprağı” yapmak istediğini defalarca tekrarladı. Ada’nın stratejik önemi, zengin nadir toprak elementleri rezervleri ve Trump’ın planladığı “Golden Dome” füze savunma sistemi için kritik olduğunu savunuyor. Trump’a göre, Grönland’ın ABD kontrolünde olmaması halinde Çin ve Rusya‘nın bölgeye hakimiyet kurabileceği riski bulunuyor.
Ancak Danimarka ve Grönland halkı bu talebe şiddetle karşı çıkıyor. Ada sakinlerinin büyük çoğunluğu (%85 civarı) ABD’ye katılmayı reddediyor. Son günlerde Grönland’ın başkenti Nuuk’ta binlerce kişi sokaklara dökülerek “Kalaallit Nunaat” (Grönland’ın yerli adı) sloganlarıyla protesto düzenledi.
Avrupa ülkeleri ise Danimarka’ya destek vererek NATO çerçevesinde Arktik güvenlik toplantıları düzenledi ve bazı birliklerini sembolik olarak bölgeye gönderdi. Trump bu hareketleri “çok tehlikeli bir oyun” olarak nitelendirdi.
Uluslararası Tepkiler
- Danimarka ve Grönland: “Egemenlik meselesi pazarlık konusu değildir” resti çekildi.
- Avrupa Birliği: Ursula von der Leyen ve António Costa ortak açıklama yaparak “AB, Danimarka ve Grönland halkıyla tam dayanışma içinde” dedi. AB’nin ABD ile ticaret anlaşmasını askıya alma hazırlığı yaptığı belirtiliyor.
- İngiltere Başbakanı Keir Starmer: “Tamamen yanlış” diyerek kınadı.
- Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron: Tehditleri Rusya’nın Ukrayna politikasına benzeterek “Bize boyun eğdirilemez” mesajı verdi.
Grönland halkının özgür iradesi ve ‘küçük’ ülkelerin egemenliği, şu anda uluslararası gündemin en sıcak konularından biri haline geldi.
