ANKARA – Trabzon’da mevcut havalimanının ‘yetersiz kalması ve artan hava trafiği’ nedeniyle planlanan Trabzon Yeni Havalimanı projesinin ihale süreci tamamlandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü (AYGM) tarafından yürütülen ihalede, deniz dolgusu üzerine inşa edilecek dev projenin yüklenicisi Cengiz İnşaat – ASL İnşaat İş Ortaklığı oldu.

İhale, pazarlık usulü ile 20 Aralık 2025’te gerçekleştirildi ve sözleşme 20 Ocak 2026’da imzalandı. Toplam bedeli 48 milyar 199 milyon 470 bin TL olan ihale, iktidara yakınlığıyla bilinen Mehmet Cengiz’e ait Cengiz İnşaat ile eski AKP Rize Milletvekili Abdülkadir Kart’ın sahibi olduğu ASL İnşaat ortaklığına verildi.

Projenin Teknik Detayları:

Havalimanı, Karadeniz’de deniz dolgusu yöntemiyle yapılacak sayılı projelerden biri.
Yaklaşık 3 milyon metrekarelik dolgu alanı oluşturulacak.
97 milyon ton deniz dolgusu yapılacak.
6.000 metrelik koruyucu mendirek inşa edilecek.
Yeni terminal binası ve 3.000 metrelik pist yer alacak.
Yıllık yolcu kapasitesi 10 milyon olarak hedefleniyor.
İnşaatın 2029 yılına kadar tamamlanması öngörülüyor.

Proje, mevcut Trabzon Havalimanı’nın kuzeyinde, denize doğru genişletilerek gerçekleştirilecek. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, daha önce yaptığı açıklamada projenin Trabzon ve Karadeniz Bölgesi’nin ulaşım geleceğini şekillendireceğini belirterek, temel atma töreninin yakın zamanda yapılacağını duyurmuştu.

İhale süreci ve pazarlık usulü, kamuoyunda rekabetin sınırlı olduğu, şeffaflık ve maliyet etkinliği tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Ekoloji örgütleri, deniz dolgusu nedeniyle Karadeniz ekosistemine verilecek zararı, balıkçılık ve kıyı yaşamına etkileri eleştirerek projenin yeniden değerlendirilmesini talep ediyor.

Cengiz İnşaat, İstanbul Havalimanı gibi büyük altyapı projelerinde de yer almış bir firma olarak biliniyor. ASL İnşaat ise siyasi bağlantılarıyla dikkat çekiyor.

Trabzon Yeni Havalimanı projesiyle bölgenin hava ulaşım kapasitesinin artırılması hedeflenirken, maliyet ve çevresel etkiler tartışmaları sürüyor. İnşaat sürecinin başlamasıyla birlikte takip edilecek gelişmeler arasında ekolojik denetim, işçi hakları ve kaynak kullanımı yer alıyor.

Cengiz İnşaat’ın Türkiye’deki Başlıca Tamamlanan ve Devam Eden Projeler:

İstanbul Havalimanı (Yap-İşlet-Devret modeli): Dünyanın en büyük havalimanlarından biri; 6 pist, 200 milyon yolcu kapasitesi, 10 milyar Euro’yu aşan yatırım. Cengiz İnşaat liderliğindeki ortak girişim grubu tarafından 2018’de tamamlandı ve işletmesi devam ediyor.
Kuzey Marmara Otoyolu (Kınalı-Odayeri ve Kurtköy-Akyazı kesimleri): Yavuz Sultan Selim Köprüsü dahil, yüzlerce km otoyol, viyadük ve tünel. 2020’de tamamlandı.
Zigana Tüneli: 14,476 metre uzunluğuyla Avrupa’nın en uzun çift tüplü karayolu tüneli; 2023’te trafiğe açıldı ve Uluslararası Yol Federasyonu tarafından “Yılın En Başarılı Projesi” seçildi.
Gayrettepe Metro (İstanbul): Metro hattı inşaatı.
Yusufeli Barajı ve HES: Artvin’de Türkiye’nin en yüksek barajı; 2020’de tamamlandı.
Köprü Barajı ve HES, Menge Barajı ve HES: Adana’da hidroelektrik santralleri.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali Deniz Hidroteknik Yapıları: Mersin’de devam eden proje (tamamlanma Ekim 2025).
Bandırma-Bursa-Ayazma-Osmaneli Hızlı Tren Alt Yapı İnşaatı: Bursa’da devam ediyor (tamamlanma Kasım 2024).

Yurt Dışındaki Projeler:

Karabağ Zafer Yolu ve Ahmedbeyli-Füzuli-Şuşa Yolu (Azerbaycan).
Nahçıvan Vayhir Barajı ve Şemkirçay Barajı (Azerbaycan).
Aktobe-Martuk Yolu ve CAREC Ulaşım Koridoru (Kazakistan).
Ljulin-Daskalovo Otoyolu ve Elin-Pelin Kostenets Demiryolu (Bulgaristan).
Koridor 5C Otoyolu (Vlakavo-Tarcin, Poprikuse-Nemila kesimleri) ve Zenica Tüneli (Bosna Hersek).
Hawler Uluslararası Havalimanı ve Altınköprü Yolu (Kuzey Irak).
Uluslararası Havalimanı T4 Terminali ve Al Mutla Şehri Altyapısı (Kuveyt).
Karavanke Tüneli (Slovenya).
Krizevci-Koprivnica Demiryolu (Hırvatistan).
Sibiu-Pitesti Otoyolu (Romanya).

Şirketin devam eden projelerinin toplam değeri 15 milyar doları aşarken, tamamlanan projeler 8 milyar doları buluyor.

Pazarlık Usulü İhale

Pazarlık usulü, ilan zorunluluğu olmaması rekabeti kısıtlar, davetli firmalarla “adrese teslim” ihalelere yol açar ve yolsuzluk riskini artırır. Açık ihaleye göre maliyetler daha yüksek olur (örneğin, yapım işlerinde %87’ye varan oranlar), kamu kaynakları boşa harcanır ve keyfi “ivedilik” gerekçeleriyle kötüye kullanılır. Özellikle AKP döneminde sık başvurulması, kayırmacılığı ve halkın parasının sermaye gruplarına aktarılması yönünde ciddi eleştirler var; Danıştay gibi kurumlar bu usulün sınırlarını sıkılaştırmaya çalışsa da, pratikte denetimsizlik hakimdir. Bu, sermaye birikiminin devlet eliyle pekiştirildiği bir araç olarak oligarşik -yandaş- yapıları güçlendirir.