İSTANBUL – Türkiye’nin en uzun soluklu adalet arayışı Cumartesi Anneleri/İnsanları, 1995’ten beri her cumartesi Galatasaray Meydanı’nda bir araya gelerek gözaltında kaybedilen ve katledilen yakınlarının akıbetini soruyor. Bugün (17 Ocak 2026), eylemlerinin 1086’ncı haftasında ellerinde karanfiller ve kayıpların fotoğraflarıyla meydandaydılar.
Bu haftanın odağında, tam 30 yıl önce (17 Ocak 1996) Hakkari (Colemêrg) Yüksekova’da gözaltına alındıktan sonra ağır işkenceyle katledilen Abdullah Canan (43) vardı. Canan’ın cansız bedeni 21 Şubat 1996’da Yüksekova-Esendere karayolu üzerinde, elleri ve ayakları bağlı, ağzı bantlı, yakın mesafeden 7 kurşunla vurulmuş halde bulundu.
Cumartesi Anneleri/İnsanları adına basın açıklamasını okuyan İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy, derin adaletsizliğin ve keyfi yasakların gölgesinde 1086. kez meydanda olduklarını belirterek şu vurguyu yaptı:
“Adaletin yerini keyfilik aldığında, insanlar sorunlarını hukuk içinde çözme inancını yitirir. İşte tam da bu yüzden; barışı, huzuru ve birlikte yaşamı savunan herkes için ilk ve vazgeçilmez adım, hukukun üstünlüğünü tesis etmektir. 1086. haftamızda, hukukun açıkça hiçe sayıldığı Abdullah Canan dosyasını bir kez daha kamuoyu ile paylaşıyoruz.”
Abdullah Canan Dosyası: 30 Yıllık Cezasızlık
Abdullah Canan, Yüksekova’da yaşayan bir iş insanıydı. Bölgedeki yaygın hak ihlalleri ve ailesine yönelik baskılar nedeniyle 7 akrabasıyla birlikte Yüksekova Dağ Komando Tabur Komutanı Binbaşı Mehmet Emin Yurdakul hakkında savcılığa suç duyurusunda bulundu. Bu şikayetin ardından Binbaşı Yurdakul, Canan’ı ve iki şikayetçiyi makamına çağırarak şikayetlerinden vazgeçmelerini istedi. Canan’ın reddetmesi üzerine tanıklar önünde tehdit edildi.
17 Ocak 1996 sabahı evinden ayrılan Canan’dan bir daha haber alınamadı. Ailenin tüm başvurularına rağmen gözaltı inkar edildi. İtirafçı Kahraman Bilgiç’in ifadesinde, Canan’ın taburda işkenceyle sorgulandığı, Binbaşı Mehmet Emin Yurdakul’un talimatıyla Yüzbaşı Nihat Yiğiter tarafından öldürüldüğü anlatıldı. Albay Kamber Oğur da Canan’ı revirde başı sarılı halde gördüğünü beyan etti.
Diyarbakır DGM Savcılığı soruşturma açtı, ancak Hakkari Ağır Ceza Mahkemesi 1999’da sanıklar hakkında beraat kararı verdi; Yargıtay da 2001’de onadı.
AİHM, 2007’de Türkiye’yi yaşam hakkı ve işkence yasağı ihlallerinden sorumlu tuttu; “Abdullah Canan’ın gözaltında öldürüldüğü ve ağır işkence gördüğü” tespitini yaptı. Türkiye’ye tazminat cezası verdi.
Cumartesi Anneleri, AİHM içtihatlarını hatırlatarak, “Devlet görevlileri işkence, cinayet ve zorla kaybetme suçlarıyla itham edildiğinde yargılama zamanaşımıyla engellenemez” dedi ve şu çağrıyı yaptı:
“Abdullah Canan’ın failleri üzerindeki cezasızlık kalkanı kaldırılmalı; AİHM kararı gereği dosya yeniden açılmalı, sorumlular yargılanarak cezalandırılmalıdır. Kaç yıl geçerse geçsin Abdullah Canan için, tüm kayıplarımız için adalet istemekten vazgeçmeyeceğiz!”
Eylem, karanfillerin meydana bırakılmasıyla sona erdi. Polis ablukası ve kişi sınırlamalarına rağmen Cumartesi Anneleri/İnsanları, “Adalet yerini bulana kadar” meydandaki ısrarlarını sürdürüyor.
