ANKARA – Anayasa Mahkemesi (AYM), cezaevlerinde tutsakların yakınlarıyla yaptıkları telefon görüşmeleri ile kapalı görüşlerin önceden haber verilmeksizin dinlenmesi ve kaydedilmesinin hak ihlali olduğuna bir kez daha hükmetti.
Mahkeme, bu uygulamanın haberleşme hürriyeti (Anayasa md. 22), özel hayata saygı hakkı (md. 20) ve aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiğini belirtti. Kararda özellikle şu vurgular öne çıkıyor:
- Görüşmelerin dinlenmesi ve kayda alınması için açık, net ve erişilebilir yasal dayanak bulunmadığı,
- Müdahalenin orantılılık ve gereklilik ilkelerine uymadığı,
- Kurum güvenliği ile suçun önlenmesi gerekçeleriyle bireysel haklar arasında adil denge kurulmadığı ifade edildi.
Mahkeme ayrıca bu kanununun uygulanış biçiminin hukuka uygun olup olmadığını denetleyen yargı makamlarının da hatta yaptığına işaret ederek, daha önce bu konuda aldığı kararlara atıfta bulundu. Mahkeme, bu makamların söz konusu kanunu genel, olağan ve sürekli bir uygulama olarak ele aldığına dikkat çekti. Mahkeme ayrıca bu yargı makamlarının cezaevlerinin bu konuda takdir yetkisinin de bulunmadığı yönünde kararlar aldığını, bu durumların da AYM’nin verdiği kararlara ve belirttiği hususlara aykırı olduğunu belirtti.
Bu karar, AYM’nin daha önceki benzer emsal kararlarını (örneğin kapalı görüşlerin sistematik dinlenmesi nedeniyle verilen ihlal kararları) güçlendiren nitelikte. Pek çok tutsak ve aile tarafından yapılan bireysel başvurular sonucunda alınan karar, ceza infaz kurumlarındaki rutin dinleme/kayıt pratiklerinin hukuka aykırılığını bir kez daha tescilledi.
AYM kararı, tutuklu ve hükümlülerin aileleriyle sağlıklı iletişim kurma hakkının korunması açısından kritik önem taşıyor.
